17/03/2018
1794
Tưởng nhớ cha Phaolô Bùi Văn Đọc, linh mục và giáo sư thần học






 



















 

TƯỞNG NHỚ CHA PHAOLÔ BÙI VĂN ĐỌC,

LINH MỤC VÀ GIÁO SƯ THẦN HỌC 

          Cha Phaolô Bùi Văn Đọc sinh tại Đà Lạt ngày 11 tháng 11 năm 1944 trong một gia đình truyền thống đạo đức và được lãnh nhận bí tích rửa tội vào ngày 18 tháng 12, hơn một tháng sau khi chào đời.

          Từ những ngày thơ ấu, cha Phaolô Đọc có ý định dâng mình cho Chúa sống đời tu trì nơi Dòng Chúa Cứu Thế, nhưng do thánh ý Chúa thúc đẩy, sau đó cha lại ước muốn “tận hiến đời mình cho Giáo Phận để giúp cho anh chị em trong Giáo Phận Sài Gòn” như tâm tình của cha khi còn sống.

- Từ năm 1956 đến năm 1963, cậu chủng sinh Phaolô Đọc tu học tại Tiểu chủng viện Thánh Giuse Sài Gòn.

- Sau khi mãn tiểu chủng viện, từ năm 1963 đến năm 1964, thầy Phaolô Đọc theo học tại Đại chủng viện Thánh Giuse Sài Gòn.

- Sau đó, từ năm 1964 đến năm 1970, thầy Phaolô được Đức Cha Simon -Hòa Nguyễn Văn Hiền, Giám mục Giáo phận Đà Lạt gởi sang Roma, theo học tại Ðại Học Urbaniana thuộc Bộ Truyền Giáo.

- Sau khi hoàn tất chương trình thần học tại Trường truyền giáo năm 1970, thầy Phaolô được gọi trở về Việt Nam, và được Đức Cha Simon Hòa Nguyền Văn Hiền truyền chức linh mục ngày 17 tháng 12 năm 1970.

- Sau khi thụ phong linh mục, cha Phaolô Đọc  lần lượt được bổ nhiệm làm giáo sư Tiểu chủng viện Simon Hòa, Đại chủng viện Minh Hòa và Viện Đại học Đà Lạt.

- Năm 1975, cha được bổ nhiệm làm Giám đốc Đại chủng viện Minh Hòa và giữ chức vụ này cho đến năm 1995 khi được chọn làm Tổng Đại Diện giáo phận Đà Lạt. Với cương vị giám đốc Đại chủng viện sau ngày đất nước đổi thay, cha vẫn luôn đồng hành với các chủng sinh trong mọi công việc, chấp nhận vất vả và gian khổ, cha vẫn luôn vui vẻ và chan hòa với hết mọi người trong bối cảnh nhiều nhọc nhằn ấy. 

- Cũng trong giai đọạn này, tất cả các giáo sư, thừa sai nước ngoài đang điều hành và dạy tại Giáo hoàng Học viện Thánh Piô X Đà Lạt nhận lệnh phải rời khỏi Việt Nam. Đức cha Bartôlômêô Nguyễn Sơn Lâm, Giám mục Giáo phận Đà Lạt lúc ấy đã mời một số linh mục triều và các dòng điều hành Giáo Hoàng Học viện và dạy các thầy, trong đó cha Phaolô được để cử làm giáo sư Thần học tín lý tại đây cho đến khi Giáo Hoàng Học viện ngừng hoạt động vào năm 1977.

- Đầu năm 1987, Đại Chủng viện thánh Giuse Sàigòn được phép mở cửa đón nhận các thầy thuộc Tổng giáo phận Sàigòn, Mỹ Tho, Phú Cường, Phan Thiết, Xuân Lộc và Đà Lạt, cha Phaolô được chọn làm giáo sư dạy môn Thần Học Tín Lý cho đến năm 2008. Ngoài ra, cha Phaolô còn dạy tại Đại chủng viện Huế từ năm 1994 đến năm 1996 và tại Đại chủng viện Thánh Giuse Hà Nội từ năm 1991 đến năm 1995. Sự tham gia giảng dạy tại các Đại chủng viện nói lên lòng hăng say nhiệt thành của cha, muốn góp phần vào việc đào tạo các linh mục tương lai cho Giáo Hội Việt Nam.

- Năm 1995, cha được Đức Cha Phêrô Nguyễn Văn Nhơn chọn làm Tổng Đại Diện để phụ giúp ngài trong công việc chăm sóc giáo phận, đặc biệt cho linh mục đoàn giáo phận.

- Tháng Tư năm 1998, cha đã được Hội Ðồng Giám Mục Việt Nam chọn làm chuyên viên tham dự Khóa Họp đặc biệt tại Rôma của Thượng Hội Ðồng Giám Mục về Á Châu. Là một người thích nghiên cứu thần học, nên sau này khi làm giám mục, cha đã được HĐGM trao nhiệm vụ chủ tịch Ủy ban giáo lý đức tin của HĐGM nhiều năm.  

- Và ngày 26 tháng 3 năm 1999, cha Phaolô Bùi Văn Đọc được Tòa Thánh bổ nhiệm làm Giám mục chánh tòa Giáo phận Mỹ Tho thay thế Đức cha Anrê Nguyễn Văn Nam nghỉ hưu. Ngài đã chọn khẩu hiệu cho đời giám mục : Chúa là niềm vui của con”. Lễ tấn phong giám mục của Đức cha được cử hành tại nhà thờ chính tòa Đà Lạt ngày 20 tháng 5 do Đức Tổng giám mục Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn, Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh làm chủ phong.

- Và ngày 27 tháng 05 năm 1999,  Đức Tân giám mục Phaolô về nhận nhiệm vụ chủ chăn giáo phận Mỹ Tho trong niềm vui hân hoan chào đón của toàn thể dân Chúa trong giáo phận.    

Khi gợi lại những nét chính yếu trong hành trình ơn gọi linh mục và những  hoạt động của cha Phaolô Bùi Văn Đọc, trong sứ vụ linh mục và giáo sư thần học, chúng ta nhận ra tình yêu thương và sự quan phòng của Chúa đã luôn ấp ủ đời cha qua các Đấng Bề Trên. Và cũng từ các Đấng Bề Trên, cha được giao phó nhiệm vụ là nhà giáo dục đức tin, là nhà đào tạo của những nhà đào tạo. Qua những hướng dẫn và dạy dỗ của cha,  cha quả là một con người, một linh mục, một người thầy có trái tim luôn tràn đầy niềm vui của Chúa và muốn trao gởi cho mọi người. Ai cũng nhận ra nơi cha là một giáo sư lỗi lạc về thần học, về sự thông minh uyên bác, nhưng cuộc sống của cha thật là đơn sơ, chân thành và thẳng thắn.

Vào những tháng ngày đầu tiên khi Đại Chủng Viện Thánh Giuse Sàigòn được hoạt động trở lại, cha đã đến và mang theo những tiếng cười rộn rã hân hoan đem bầu khí vụi tươi cho các thầy và cho cả Ban giám đốc nữa. 

Trong suốt khóa 1 của Đại Chủng viện, cha đã nhiệt tâm trao gởi cho các thầy những kiến thức thần học về mầu nhiệm Thiên Chúa tạo dựng, Thiên Chúa Ba Ngôi, thần học luân lý cơ bản, thần học tín lý về bí tích. Là một con người tràn đầy niềm vui của Chúa nên cha đã khám phá ra tình yêu nơi mầu nhiệm Ba Ngôi, tình yêu ấy đã ấp ủ suốt cả đời và cha đã hăng say giảng dạy cho các môn sinh yêu quý.

Khi suy tư thần học về Mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi, cha Phaolô đã mạnh dạn dạy rằng : 

“ Chỉ có một con đường để tìm hiểu Thiên Chúa, đó là con đường thập giá, là Đức Giêsu chịu tử hình : Ta là Đường (Ga 14,6). Nơi Đức Giêsu, Thiên Chúa Toàn Năng được biểu lộ bằng sự bất lực bên ngoài. Chỉ có một thứ logic làm cho chúng ta hiểu được điều nghịch thường này: Tình yêu tuyệt đối không bao giờ nỡ lòng hủy hoại những người mình yêu, dù họ có vô tình hay bất trung đi nữa” ( x. Phần II : Suy tư thần học về Thiên Chúa Ba Ngôi) .

Cha còn quả quyết : “ Tình yêu Tuyệt Đối không bao giờ sợ sỉ nhục. Tình Yêu Tuyệt Đối là Tình Yêu Toàn Năng. Và Tình Yêu Toàn Năng là Tình Yêu phải chịu chết, là tình yêu cho đến cùng, là tình yêu thí mạng cho những kẻ mình yêu (Ga 15,13). Nhưng Tình Yêu Tuyệt Đối, vì là Toàn Năng, không chịu đầu hàng sự chết. Sức mạnh của Tình Yêu làm cho Người Yêu phải chết, và rồi sức mạnh ấy làm cho Tình Yêu vượt qua cái chết, chiến thắng tội lỗi và sự chết. Tình Yêu là Sự Sống. Sức Mạnh Tình Yêu làm cho sống”. (x. Phần II : Suy tư thần học về Thiên Chúa Ba Ngôi).

          Từ tình yêu đó, cha lại suy tư dựa trên kinh nghiệm đức tin của mình để dạy cho những linh mục tương lai sống tình yêu trong cử hành Phụng Vụ.

“ Cử hành bí tích Thánh Thể là cử hành mầu nhiệm mang đến cho những người kitô-hữu sự sống thần linh, sự sống Ba Ngôi: Thánh Thể là bí tích "thần-hóa" đời sống con người. Kitô-hữu được thần-hóa khi đi vào mầu nhiệm Vượt Qua mà họ cử hành trong thánh lễ. Cộng đồng Giáo Hội cử hành việc Đức Kitô đến trong mầu nhiệm Tử Nạn - Phục Sinh. Người đến và hiện diện giữa chúng ta. Nhưng đến đối với Người cũng là đi, Người đi về cùng Thiên Chúa. Khi chúng ta cử hành mầu nhiệm Vượt Qua của Người, chúng ta cùng đi với Người về cùng Cha. Người như Vị Anh Cả lôi kéo chúng ta về cùng Cha. Cùng đi với Người, bước theo Người, chúng ta cùng siết chặt tình huynh đệ với Người và càng xứng đáng gọi Thiên Chúa là Cha: Abba, lạy Cha ! Ra đi với Người là ra đi chịu chết, là hiến tế vì anh em, chết với Người để được sống lại với Người”. ( x. Phần II : Suy tư thần học về Thiên Chúa Ba Ngôi).

          Có lần trong một giờ lớp nọ, khi say sưa nói về cử hành phụng vụ thánh lễ, cha kể rằng : Khi còn đi học ở nước ngoài, vào dịp hè, cha gặp những linh mục sau một ngày du lịch mệt nhọc, tối về lại tìm đến các cha xứ, gõ cửa để xin dâng lễ… Kể đến đây, nét mặt cha nghiêm nghị và nói to : anh em sau nầy đừng có dâng lễ vì tiền… Cả lớp ngỡ ngàng. Sau đó, cha ôn tồn nhắc bảo các học trò : linh mục khi dâng lễ phải ý thức và đừng bao giờ làm vì máy móc…

          Cũng khởi đi từ tình yêu nơi Ba Ngôi Thiên Chúa, mà nhiều lần cha đã giảng dạy về đời sống phục vụ của những người muốn làm môn đệ Chúa. Cha đã nhấn mạnh đến lòng yêu mến Hội Thánh, cha chỉ dạy rằng :  ( x. Bước theo Thần Khí )

1. Phục vụ là xây dựng nhiệm thể Chúa Kitô.

          Theo cha, phục vụ phải là một thái độ nền tảng chi phối toàn bộ cuộc sống, từ lời nói, cử chỉ cho đến quyết định và hành động. Thái độ nền tảng của con người phục vụ là thái độ tự đặt mình ở dưới, chứ không ở trên; là thái độ sống cho tha nhân và vì tha nhân, không sống cho mình và vì mình. Ai phục vụ Chúa Kitô là sống cho Chúa và chết cho Chúa. Phục vụ Hội Thánh là phục vụ Chúa Kitô, vì Hội Thánh là Thân Thể Huyền Nhiệm của Chúa Kitô, là Hôn Thê yêu dấu của Người.

          Người của Hội Thánh là người sống và chết cho Hội Thánh. Cuộc đời của những con người này không còn thuộc về họ nữa, nhưng thuộc về Hội Thánh và thuộc về Chúa Kitô.

2. Phục vụ trong tinh thần hiệp nhất.

          Về điểm này, cha từng nhắn nhủ : “ Dù là những con người đầy giới hạn, chúng ta vẫn được Chúa Kitô dùng làm thợ vườn nho của Người, nếu chúng ta muốn, với điều kiện tất cả chúng ta đều lãnh nhận Thánh Thần và quy hướng về cùng một mục tiêu duy nhất là xây dựng Hội Thánh”.

3. Phục vụ vô vị lợi và phục vụ hết mình

          Đây là điều mà cha luôn nhắc nhở các môn sinh : “ Quyền lợi riêng, dưới bất cứ hình thức nào, đều làm cho chúng ta trở nên những con người tính toán e dè, không dám liều mình vì Chúa Kitô và Hội Thánh. Có khi quyền lợi riêng còn đưa đến những lời nói, việc làm thiếu đức ái, nhằm giảm thiểu hay triệt hạ uy tín của người khác ; đưa đến sự chia rẽ trong nội bộ Giáo Hội, tạo ra những gương mù lớn trong giáo dân, và đôi khi cho cả lương dân.

          Thái độ lười biếng và ù lì chắc chắn đi ngược với thái độ phục vụ nhiệt tình. Sự ngại ngùng và lười biếng có thể trá hình dưới nhiều bộ mặt : lý do sức khoẻ, mực thước, đức ái đối với bản thân. Ngoài ra còn có người, tự bản chất, uể oải và ươn lười. Người khác thì tính tình hay thay dổi và bỏ dở công việc. Cần phải khắc phục những nết xấu này, nếu muốn trở nên những con người phục vụ đích thực trong chân lý và đức ái” .  

          Cha Phaolô của chúng ta trong vai trò là linh mục, là giáo sư thần học, cha là một con người nhân ái, một linh mục nhiệt thành, một người thầy cần mẫn có trái tim luôn tràn đầy niềm vui của Chúa và muốn trao gởi cho mọi người. Cha là thầy của nhiều thế hệ linh mục ở các giáo phận, trong đó có một số linh mục của giáo phận Mỹ Tho.

          Cha sống trọn tình yêu đối với Chúa, với Hội Thánh và với mọi người và đã để lại cho chúng ta mẫu gương yêu thương không loại trừ ai.

          Xin dâng lên Chúa người tôi tớ trung thành của Chúa và xin Chúa thương đón nhận người con mà Chúa hằng yêu mến.

Linh mục Giacôbê Hà Văn Xung