18/08/2018
639
Bài giảng lễ mừng kỷ niệm ngân khánh giám mục của ĐHY Gioan Baotixita Mẫn_ Gm. Phêrô Khảm
















 

 

MỪNG KỶ NIỆM NGÂN KHÁNH GIÁM MỤC CỦA

ĐỨC HỒNG Y GIOAN BAOTIXITA PHẠM MINH MẪN

(11.08.1993 – 11.08.2018)

 

 

Ngày 11.08.1993, cha Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn được phong chức giám mục tại khuôn viên Đại chủng viện Thánh Quý, Cần Thơ. Ngay hôm sau, ngày 12.08, ngài về nhận nhiệm vụ Giám mục phó Giáo phận Mỹ Tho. Như thế, Cha Gioan Baotixita được chọn làm Giám mục trước hết là cho Giáo phận Mỹ Tho. Đó là lý do trong ngày kỷ niệm 25 năm Giám mục của ngài, Đức cha Giám quản Giuse và Ban Tổ chức đã mời Giám mục Mỹ Tho, chia sẻ Lời Chúa trong Thánh Lễ. Tôi đón nhận lời mời này vừa như một vinh dự vừa như một bổn phận và xin chia sẻ một vài tâm tình đức tin trong ánh sáng Lời Chúa vừa được công bố.

1. Bài Tin Mừng kể lại việc ông Zacaria và bà Elisabeth đặt tên cho người con mới sinh: “Khi con trẻ được tám ngày, họ đến làm phép cắt bì và tính lấy tên cha là Zacaria mà đặt cho em. Nhưng bà mẹ lên tiếng nói: Không được, phải đặt tên cháu là Gioan” (Lc 1,59-60). Và cha của em bé cũng khẳng định như thế: “Ông xin một tấm bảng nhỏ và viết: Tên cháu là Gioan”.

Ấy là chuyện 2.000 năm trước ở đất nước Do Thái. Từ đó, tôi liên tưởng đến một câu chuyện khác cách đây hơn 80 năm ở Việt Nam, tại một ngôi nhà thờ hẻo lánh miệt Cà Mau, khi đem con đến nhà thờ rửa tội, linh mục hỏi cha mẹ của cậu bé có tên khai sinh Phạm Minh Mẫn: Ông bà đặt tên cho cháu là gì? Ông bà thưa: Tên cháu là Gioan Baotixita.

Khi kể chuyện đặt tên cho thánh Gioan Tẩy Giả, sách Tin Mừng Luca ghi nhận hàng xóm láng giềng tự hỏi: “Đứa trẻ này rồi ra sẽ thế nào?” Cũng thế, cha mẹ của bé Mẫn và mọi người trong họ đạo lúc đó không ai biết tương lai đứa trẻ sẽ ra sao. Chắc chắn không ai ngờ đứa trẻ sẽ trở thành Giám mục, và sẽ là vị Tổng giám mục đầu tiên của TGP Sài Gòn được nâng lên hàng Hồng y. Cũng vì thế, khi nhìn lại cuộc đời của ĐHY, chúng ta cảm nhận thấm thía hơn lời Tin Mừng nói về thánh Gioan Baotixita: “Quả thật, bàn tay Chúa phù hộ em”.

2. Thiên Chúa can thiệp vào cuộc đời một người là để trao cho người đó một sứ mệnh. Sứ mệnh của Thánh Gioan Tẩy giả là dọn đường cho Chúa như lời sứ thần nói với ông Zacaria: “Đứa trẻ này sẽ đi trước mặt Chúa để đưa tâm hồn cha ông về với con cháu, làm cho tâm tư kẻ ngỗ nghịch hướng về nẻo chính đường ngay, và chuẩn bị một dân sẵn sàng đón Chúa”.

Nhìn lại cuộc đời ĐHY Gioan Baotixita, có thể thấy ngài nhận nhiệm vụ GM phó Mỹ Tho và TGM Sài Gòn đều ở những thời điểm khó khăn, hoặc là trong nội bộ, hoặc trong tương quan với xã hội. Trong bối cảnh đó, sứ mệnh của ngài là phải vun trồng sự hiệp nhất trong nội bộ và kiến tạo tương quan hài hòa với xã hội mà vẫn giữ vững căn tính của mình. Sứ mệnh đó đòi hỏi vị Giám mục phải có một tầm nhìn rộng cùng với lòng bao dung quảng đại.

Trước hết là tầm nhìn: Từ Giám mục trong tiếng Việt được dịch từ episkopos trong tiếng Hi Lạp, và nghĩa từ nguyên của episkopos là người nhìn từ trên cao. Giám mục là người nhìn từ trên cao, để có thể nhìn xa, nhìn rộng và bao quát. Nhìn từ trên cao còn có nghĩa là cái nhìn của Thiên Chúa, Đấng ngự trên cao, chứ không phải tầm nhìn của thế gian. Cái nhìn của Chúa Giêsu từ Thập giá là cái nhìn từ trên cao. Vì thế Giám mục là người phải học mang lấy tầm nhìn của Thiên Chúa chứ không phải tầm nhìn của thế gian. Một trong những câu nói tôi thường nghe từ ĐHY là “Chúng ta không theo ai, chỉ theo Chúa”, phản ánh điều này.

Cùng với tầm nhìn từ trên cao là lòng bao dung để có thể đón nhận và dung hòa những khác biệt. Trong bất cứ tổ chức và cộng đoàn nào cũng có những khác biệt: Có những khác biệt trong tầm nhìn, có những khác biệt do xung đột lợi ích. Phải có sự bao dung để đón nhận tất cả, vượt lên trên và hóa giải xung đột, kiến tạo sự bình an và hài hòa trong cộng đoàn.

Cộng đoàn càng lớn, càng dễ có nhiều xung đột và những phức tạp trong tương quan. Vì thế cùng với lòng bao dung còn cần có sự điềm tĩnh. Con xin lỗi ĐHY, ĐHY từng được gọi là Giám mục tủ lạnh! nhưng ẩn bên trong không phải là sự dửng dưng mà là sự điềm tĩnh, để có được những quyết định chín chắn, không vội vã, trong từng hoàn cảnh.

Với ơn Chúa và nhờ những đức tính trên, ĐHY Gioan Baotixita đã thực hiện sứ mệnh được trao phó cách tốt đẹp, làm nền móng cho sự ổn định và phát triển, cách riêng của TGP Sài Gòn trong 15 năm ngài cai quản (1998-2013). Có thể nhắc đến nhiều điều để minh họa cho sự ổn định và phát triển đó, tuy nhiên ở đây chỉ xin nêu lên một vài sự kiện cụ thể:

- ĐHY là vị TGM đầu tiên của TGP Sài Gòn được nâng lên hàng Hồng y;

- ĐHY tham dự Cơ mật viện 2 lần để bầu Giáo hoàng;

- ĐHY phong chức cho 3 Giám mục (2 vị đã qua đời nhưng ngài vẫn còn khỏe mạnh);

- ĐHY phong chức 350 linh mục triều và dòng (con số kỷ lục).

- ĐHY là người tái lập các hội đoàn để thúc đẩy anh chị em giáo dân tham gia đời sống và sứ vụ của Giáo Hội, cũng là người khởi xướng việc thành lập Trung tâm mục vụ để đào tạo giáo dân. Những sáng kiến này đã được nhiều Giáo phận khác làm theo.

3. Tất cả đều là hồng ân, vì thế cùng với ĐHY, xin tạ ơn Chúa vì Ngài đã lên tiếng gọi ĐHY như đã gọi Tổ phụ Abraham để trở thành người cha trong “ngôi nhà trăm gian”. Tạ ơn Chúa vì Chúa luôn đồng hành và nâng đỡ ĐHY trong mọi hoàn cảnh.

Đồng thời phải cảm ơn ĐHY vì như Tổ phụ Abraham, ngài đã sẵn sàng đáp lại tiếng gọi của Chúa và tích cực cộng tác với ơn Chúa để phục vụ chương trình cứu độ của Chúa.

Cuối cùng, ngày lễ hôm nay không phải là sự kiện mang tính lễ hội cho bằng mang tính Giáo Hội. Giám mục là người lãnh đạo Giáo hội địa phương, cho nên kỷ niệm 25 năm giám mục của ĐHY cũng là dịp để chúng ta khơi dậy tinh thần Giáo Hội. Xin Chúa cho mỗi chúng ta, trong chức năng và bổn phận cụ thể của mình, biết tích cực góp phần xây dựng Giáo Hội duy nhất, thánh thiện, công giáo và tông truyền như ta vẫn tuyên xưng trong Kinh Tin Kính.

+ Gm. Phêrô Nguyễn Văn Khảm