Tòa Thánh

Đức Thánh Cha
Lêô XIV

Bài giảng trong giờ kinh chiều

với các Giám mục, Linh mục, Phó tế,
Tu sĩ nam nữ và Chủng sinh

Nhà thờ Đức Bà Paris
Thứ Sáu, 25 tháng 9 năm 2026

 

BÀI GIẢNG CỦA ĐỨC THÁNH CHA LÊÔ XIV

Anh chị em thân mến,

Chúng ta quy tụ nơi đây để cử hành Kinh Chiều, tại nơi mà hơn bất cứ nơi nào khác, suốt bao thế kỷ đã mời gọi người dân Paris ngước mắt lên trời. Đã bảy năm trôi qua kể từ ngày cả thế giới nín thở chứng kiến ngôi nhà thờ chính tòa bị nhấn chìm trong một trận hỏa hoạn khủng khiếp. Khi ấy, chúng ta cũng lo âu dõi theo, ý thức rằng con người bất lực biết bao trước những điều bất ngờ. Nỗi đau ấy không chỉ được cảm nhận bởi người Công giáo, cũng không chỉ bởi những người có đức tin. Thật vậy, chính trong khoảnh khắc bi thương đó, chúng ta nhận ra rằng Notre-Dame còn hơn cả một công trình tưởng niệm. Nỗ lực chung để tái thiết ngôi thánh đường, cùng vẻ huy hoàng của thành quả hôm nay, cho thấy nơi đây trái tim của một dân tộc đang đập; và cũng chính nơi đây, chúng ta đứng tại trung tâm sống động của một nền văn minh, nơi quá khứ và tương lai ôm lấy nhau, nơi trời và đất gặp gỡ.

Tôi đã mong được gặp anh chị em tại đây, trong nơi chốn mang tính biểu tượng này của Giáo Hội tại Pháp. Tôi vui mừng vì vừa được bước qua ngưỡng cửa ngôi thánh đường, như hàng ngàn anh chị em vẫn làm mỗi ngày, từ khắp nơi trên thế giới tìm đến. Chỉ cần bước vào nơi đây, chúng ta đã đối diện với một vẻ đẹp biết nói với những tâm hồn bồn chồn và mời gọi chúng tìm về bình an. Sau khi không gian thánh thiêng này được phục hồi cho toàn thể nhân loại, người ta có lý khi nhận ra rằng mỗi người viếng thăm đều có thể được đổi mới nhờ những gì mình nhìn thấy, nghe thấy và trải nghiệm. Các tổ chức công quyền, tư nhân và Giáo Hội đã tham gia công cuộc phục hồi Notre-Dame, mỗi bên theo cách riêng, góp phần đánh thức lại những hành trình văn hóa, hiện sinh và thiêng liêng mà ngôi thánh đường mở ra trước chúng ta. Trong bối cảnh ấy, Giáo Hội đã hiểu sứ mạng của mình không chỉ theo nghĩa bảo tồn, mà còn theo nghĩa sáng tạo: làm cho truyền thống luôn sống động bằng sự táo bạo của những người có đức tin và được niềm hy vọng hướng dẫn. Tôi muốn cảm ơn Đức Tổng Giám mục, các cộng sự của ngài và cộng đoàn giáo phận Paris, những người cũng đã phát triển một lộ trình mục vụ về việc loan báo tiên khởi và khai tâm Kitô giáo, mở ra cho mọi người. Giếng rửa tội đặt ở lối vào là một dấu chỉ của điều đó: vừa là lời chúc lành, vừa là lời mời gọi.

Việc tái thiết Nhà thờ Chính tòa đã trở thành cơ hội cho một cuộc gặp gỡ, mở rộng những chân trời đón tiếp và tham gia vượt ra ngoài ranh giới của sự thuộc về Giáo Hội. Anh em Giám mục, linh mục, phó tế, anh chị em sống đời thánh hiến và các chủng sinh của nước Pháp thân mến, hãy để mình được gợi hứng bởi những gì đã diễn ra nơi đây! Hãy đặt viễn tượng của Tông huấn Evangelii Gaudium làm ưu tiên, nghĩa là sự hoán cải truyền giáo mà Đức Giáo hoàng Phanxicô đã nói đến trong Tông huấn đầu tiên của ngài.

Trong Thư gửi tín hữu Galát, chúng ta đã nghe lý do vì sao mình không phải sợ hãi: "Thiên Chúa đã sai Con mình đến" (Gl 4,4). Người đã sai Con đến giữa chúng ta, vào chính thế giới của chúng ta. Trong lời của Thánh Phaolô, động từ ấy diễn tả một biến cố có thật trong lịch sử, chứ không phải một hoàn cảnh lý tưởng nào đó. Người Kitô hữu không chạy trốn sự phức tạp, bởi chính Thiên Chúa đã gọi họ bước theo Con của Người trong một thế giới vốn đã có người cư ngụ, đã vận động, đã mang dấu ấn cả của khốn cùng lẫn của thiện hảo nơi con người. Con đường Thập giá chắc chắn phơi bày bóng tối xuyên qua thế giới chúng ta, nhưng sâu xa hơn nữa, nó mặc khải tình yêu Thiên Chúa chiến thắng sự chết.

Bố cục hình thánh giá của Nhà thờ Chính tòa, nơi đá và ánh sáng gặp nhau, gợi lên cuộc gặp gỡ giữa đất và trời. Nó quy tụ và sắp đặt những biến cố của lịch sử, được dệt nên bằng niềm vui và đau khổ của con người. Nó giữ tất cả lại với nhau trong một chuyển động biểu tượng, biến những biểu hiện đa dạng ấy thành một ngôn ngữ sống động và hợp nhất chúng thành một toàn thể.

Các bạn thân mến, chính từ mầu nhiệm Nhập Thể - "Thiên Chúa đã sai Con mình đến" - mà căn tính của Giáo Hội tuôn chảy, bởi Giáo Hội luôn được mời gọi trở thành một Giáo Hội "đi ra". Là môn đệ Đức Kitô, anh chị em biết rõ rằng cộng đoàn Kitô hữu không phải là một nơi trú ẩn để chúng ta rút lui vào đó nhằm tự bảo vệ mình khỏi thời đại hôm nay. Trái lại, giống như những ngôi thánh đường thuở xưa, Giáo Hội là nơi đón tiếp, tôn trọng, mặc khải và trao ý nghĩa cho mọi người. Sức mạnh của một Giáo Hội sống động nằm ở việc đón nhận những người ở vùng ngoại biên - những người vốn đã có một chỗ trong trái tim Giáo Hội; đón nhận những người ở xa nhưng thực ra đã gần; đón nhận người xa lạ, nơi họ Đức Kitô đã đang gõ cửa.

Nếu Notre-Dame là dấu chỉ của cuộc gặp gỡ ấy giữa lòng Paris, thì các thành phố và vùng miền khác của nước Pháp, kể cả những nơi xa xôi và nông thôn nhất, càng có thể được biến đổi nhờ một sự hiện diện truyền giáo đơn sơ và biết đón tiếp. Một sự hiện diện như thế có thể giúp hòa điệu những khác biệt văn hóa và chữa lành các vết thương hiện diện trong xã hội chúng ta. Từ những bờ biển phía bắc đến Địa Trung Hải, từ các vùng nội địa đến những lãnh thổ hải ngoại, hãy là một Giáo Hội sống động, đa dạng và gần gũi. Thiếu thốn phương tiện vật chất không ngăn cản được sứ vụ, bởi chính ân sủng Thiên Chúa làm nảy sinh tự do nội tâm và sự đơn sơ trong đời sống, giúp chúng ta phản chiếu một lối sống theo Tin Mừng. Trong tất cả những điều ấy, hãy tin tưởng trân trọng sự hiện diện truyền giáo của giáo dân, những người là tuyến đầu sống động của Giáo Hội tại những giao lộ của đời sống thường nhật.

Đồng thời, thưa anh chị em, chúng ta không được quên rằng Nhà thờ Chính tòa này, cũng như mọi nhà thờ khác, được xây dựng để cầu nguyện và thờ phượng Thiên Chúa. Đây là nơi cộng đoàn Kitô hữu cử hành hình thức cao cả nhất của cầu nguyện và thờ phượng, khi trong Bí tích Thánh Thể, hy tế cứu chuộc của Đức Kitô được hiện tại hóa. Nhà thờ Chính tòa này không chỉ là một công trình bằng đá để chiêm ngưỡng; trái lại, nó sống nhờ mầu nhiệm thánh được cử hành bên trong. Nếu không có phụng vụ, nó sẽ mất linh hồn. Tại Notre-Dame, chân lý ấy được làm nổi bật qua việc đặt bàn thờ ở trung tâm. Vì thế, cộng đoàn quy tụ để ca tụng Chúa đứng ở trung tâm của công trình, trong khi các khách viếng thăm, ngay cả lúc đang có cử hành, vẫn đi quanh và quan sát. Ở đây, Giáo Hội xuất hiện đúng như bản chất của mình: một cơ thể sống, một cộng đoàn đức tin quy tụ vào lời ca tụng của mình tất cả những gì văn hóa và truyền thống đã trao lại. Giáo Hội là một thân thể, qua việc cử hành, nói cho mỗi người biết lý do hiện hữu của mình.

Ngày nay, hơn bao giờ hết, chúng ta đang sống trong một thời đại dường như thiếu vắng sự viên mãn, chiều sâu và lời hứa. Sự đơn sơ cao quý của tiếng hát, lời đọc và cử chỉ phụng vụ có thể trở thành đối với nhiều người một tia hy vọng, một ốc đảo bình an giữa một xã hội siêu kết nối và ồn ào, nơi chúng ta có thể cảm nghiệm sự hiện diện của Đấng là tác giả của tình yêu cao cả nhất: "Khi thời gian tới hồi viên mãn, Thiên Chúa đã sai Con mình đến" (Gl 4,4). Việc cử hành năm phụng vụ, các ngày Chúa nhật và các lễ kính cũng làm cho chúng ta trở nên những người đồng hành với Đức Kitô, chú tâm đến những thời khắc khác nhau trong cuộc đời của Người - cuộc đời mà Người đã hoàn toàn trao cho Chúa Cha vì thế gian. Nhờ đó, chúng ta trở nên nhạy bén và cởi mở hơn đối với các dấu chỉ của thời đại. Thật vậy, việc cùng nhau cầu nguyện và lắng nghe Kinh Thánh giúp chúng ta nhìn các biến cố của lịch sử dưới ánh sáng Thiên Chúa, khiến chúng ta ý thức hơn về trách nhiệm của mình, giúp chúng ta vạch trần những tương quan quyền lực bất công và gieo những hạt giống công lý cùng hòa bình. Vì thế, chính niềm hy vọng thúc đẩy chúng ta, chứ không phải sự cam chịu. Và từ đó nảy sinh những mối dây huynh đệ sâu rộng hơn và những mạng lưới liên đới, là hoa trái của sự hiệp thông trong Hy tế duy nhất của Đức Kitô.

Với anh em là những người cử hành Thánh Thể mỗi ngày, tôi xin anh em hãy bảo đảm rằng các cử hành phụng vụ luôn được thực hiện cách trang nghiêm và cung kính, ngay cả nơi các cộng đoàn nhỏ bé hơn. Hãy ý thức rằng mình là những người thừa kế các Giáo phụ và các thánh, những vị qua dòng thế kỷ đã truyền lại cho chúng ta ý nghĩa sâu xa và vẻ đẹp của phụng vụ, đồng thời luôn nêu gương về lòng khiêm nhường lớn lao trước Mầu nhiệm được cử hành. Công đồng Vaticanô II, mà sự phong phú của Công đồng mang nhiều dấu ấn đóng góp của nước Pháp, đã quy tụ và đào sâu di sản ấy một cách nổi bật, khi nhìn nhận vai trò trung tâm của phụng vụ trong đời sống Giáo Hội (x. Sacrosanctum Concilium, 10). Vì thế, tôi khuyến khích tất cả anh em - các Giám mục, linh mục, phó tế và những người sống đời thánh hiến - hãy vun trồng một tình yêu đích thực đối với phụng vụ, và trở nên chứng nhân cùng người phục vụ cho ơn gọi ngôn sứ, tư tế và vương đế của toàn thể Dân Thiên Chúa.

Theo nghĩa ấy, phụng vụ vẫn là tấm gương phản chiếu đời sống. Niềm vui Thánh Thể bén rễ và lan tỏa ở bất cứ nơi nào sự hòa hợp được phục hồi, phẩm giá được tái lập, quyền bính trở thành phục vụ, và tự do lại có thể triển nở. Đó là món quà lớn lao nhất chúng ta có thể chia sẻ. Vì thế, hãy đặt sự hiệp thông với Đấng kế vị Thánh Phêrô và với Giáo Hội lên trên những sở thích cá nhân, để vun đắp sự hiệp nhất của Dân Thiên Chúa. Như thế, cùng nhau, chúng ta sẽ làm chứng cách ngôn sứ cho khả thể của một thế giới được hòa giải.

Anh em Giám mục, linh mục, chủng sinh và anh chị em sống đời thánh hiến thân mến, những người đã được kêu gọi bước theo Đức Kitô, tôi cảm ơn anh chị em vì lời đáp trả và lòng trung tín đối với Chúa. Đừng bao giờ sao nhãng tình bạn mà Chúa mong muốn - tình bạn phải được vun trồng trong cầu nguyện cá nhân và là nền tảng của mọi ơn gọi. Như Madeleine Delbrêl đã nói: "Nếu không cầu nguyện, chúng ta sẽ không yêu mến Thiên Chúa của tình yêu. Có lẽ chúng ta vẫn có thể là những người phục vụ, những chiến sĩ, hoặc thậm chí là môn đệ của Người; nhưng chúng ta sẽ không phải là những người con yêu dấu của Cha chúng ta, cũng không phải là những người bạn... của Đức Giêsu Kitô" (Notre vie, Œuvres complètes, tập XV, Nouvelle Cité, 2017, tr. 41). Vì thế, hãy nuôi dưỡng đời sống nội tâm của anh chị em với Chúa, theo gương biết bao vị thánh đã đi trước, luôn kín múc từ nguồn mạch tình yêu vô tận của Thiên Chúa trong cầu nguyện thinh lặng. Sứ vụ của anh chị em trước hết phát sinh từ mối tương quan thân mật này với Chúa, Đấng đang chờ đợi anh chị em ở đó.

Giữa lòng thành phố, Nhà thờ Chính tòa rộng mở là dấu chỉ của một cộng đoàn ca tụng Chúa và sống lòng hiếu khách không như một cử chỉ thỉnh thoảng, nhưng như chính hình thức hiện hữu của mình, để mọi người có thể cảm thấy mình đang ở nhà, không còn bị áp chế hay bị gạt ra bên lề trong một thế giới đang đổi thay. "Thiên Chúa đã sai Con mình đến, sinh bởi một người phụ nữ, [...] để chúng ta nhận được ơn làm nghĩa tử" (Gl 4,4-5). Và "nếu là con, thì bạn cũng là người thừa kế" (x. Gl 4,7). Thưa anh chị em đang quy tụ nơi đây, là những người thừa kế nhờ ân sủng, giờ đây chính mỗi người trong anh chị em - cộng đoàn đang cầu nguyện và đang sống này - được mời gọi trở nên xác thịt và tiếng nói của lời hứa ấy. Hàng giáo sĩ và những người sống đời thánh hiến của nước Pháp, anh chị em được kêu gọi trở thành những người đầu tiên gìn giữ ngôi nhà rộng mở này,

Bản PDF nguồn do người dùng cung cấp kết thúc ở giữa câu, tại cụm từ “the first guardians of this open house,”. Bản chuyển ngữ này giữ nguyên phạm vi văn bản của tệp nguồn và không tự ý bổ sung phần còn thiếu.

Nguồn

The Holy See, “Celebration of Vespers with the Bishops, Priests, Deacons, Consecrated Men and Women and Seminarians - Homily of Pope Leo XIV”, Notre-Dame de Paris Cathedral, 25 September 2026.

Chuyển ngữ: Khiết Minh