Giáo Xứ Bình Tạo
(WGPMT) Giáo xứ Bình Tạo toạ lạc 90/4 Lê Thị Hồng Gấm, phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp, có số giáo dân 727 người. Nhà thờ Bình Tạo tiền thân là một ngôi nhà mộ do ông Bà Đốc Phủ sứ Mattheo Lê Văn Mầu và bà Anna Trần Thị Lựu đã bỏ tiền túi để xây dựng trên phần đất của gia đình.
Vị trí
- Giáo xứ Bình Tạo thuộc địa bàn phường 6, thành phố Mỹ Tho. Phía Đông giáp bến phà Rạch Miễu cũ, phía Tây giáp cầu Rạch Miễu, tỉnh lộ 22, phía Nam giáp sông Tiền Giang và phía Bắc giáp ranh đường Lê Thị Hồng Gấm.
- Số giáo dân: 727.
- Số gia đình công giáo: 243.
- Linh mục chánh sở: Luy Huỳnh Thanh Tân
- Địa chỉ: 90/4 Lê Thị Hồng Gấm, khóm Bình Tạo, khu 2, Phường 6, thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang.
Quá trình hình thành và phát triển
Nhà thờ Bình Tạo tiền thân là một ngôi nhà mộ do ông Bà Đốc Phủ sứ Mattheo Lê Văn Mầu và bà Anna Trần Thị Lựu đã bỏ tiền túi để xây dựng trên phần đất của gia đình.
Khoảng trước sau năm 1930, ông đã chọn và cho người xây ngôi mộ kiên cố bằng vật liệu thời đó. Một ngôi nhà mộ rộng rãi và chắc chắn, được dùng làm từ đường cho gia tộc và là nơi con cháu sum họp khi nhớ ngày “giỗ kị” của tiên nhân.
Vị trí ngôi nhà mộ (nay là Nhà thờ Bình Tạo) cách ngôi nhà của ông sinh sống (nay là bảo tàng Tiền Giang) đi về hướng Tây – Nam khoảng 3,6km. Nơi này là vùng đất yên tỉnh xa dân cư, khá thuận lợi để lập thổ mộ; với địa điểm hiện nay thì phần đất này phía Đông giáp bến phà Rạch Miễu cũ, phía Tây giáp cầu Rạch Miễu 1, phía nam là Sông Tiền và phía bắc là Thành phố Mỹ Tho.
Ngôi nhà mộ này được thiết kế khá rộng rãi theo hình dấu thập, và trang trí theo kiến trúc Tây phương. Có bàn nghi lễ ở gian giữa và bên tả là nơi ông Đốc Phủ an nghỉ còn bên hữu là người vợ tàu khang của ông. Với diện tích xây dựng ban đầu trên trên dưới 100m2.
Lúc khởi đầu những người tín hữu nơi đây chủ yếu là những người thuộc gia đình Đốc Phủ Lê Văn Mầu. Sau đó, có thêm những người tín hữu từ xa đến mưu sinh, lập nghiệp và định cư, do sự biến động dân cư lánh nạn (chiến tranh) khi đó đã làm cho nơi này mỗi ngày thêm tăng các tín hữu.
Khoảng 1949 - 1952 và trước đó một số gia đình tín hữu từ Bà Bèo (nay là huyện Tân Phước, tỉnh Tiền Giang) chạy giặc (Việt Minh) đến nay vẫn còn sống, thì khi đến đây đã có Cha Già Hướng (trên 70 tuổi) ở nhà dưỡng lão Mỹ Tho đến dâng lễ thường xuyên. Số tín hữu chỉ khoảng trên 60 người.
Năm 1952 vùng đất này thuộc chủ quyền ông Jacques Lê Văn Đức (con Trai của Ông Bà Đốc Phủ Lê Văn Mầu), đã dâng cho Hội Dòng MTG Chợ Quán toàn bộ (đất, nhà ở và nhà nguyện) với diện tích đo đạc là 71.336m2, thuộc lô đất số 153 (- 114 + 69) và 152 (- 69), tọa lạc Bình Đức Mỹ Tho, Tiền Giang. Khi đó người đứng tên thay cho Hội dòng MTG Chợ Quán nhận là (Bà Hai) Nữ Tu Anna Nguyễn Thị Tốt (bà Hai có liên hệ thân tộc với ông Jacques Lê Văn Đức).
Từ tháng 7 năm 1952 đến tháng 8 năm 1953 Linh mục Phao-lô Ngợi (Giám đốc tu hội truyền giáo Mỹ Tho) thường xuyên đến dâng lễ và cử hành các Bí Tích; những năm đó, do số tín hữu chưa đông nên nhà nguyện này được coi như một họ đạo nhỏ, thuộc quyền Linh mục Giáo Xứ An Đức chăm sóc.
Biến cố di cư từ Bắc vào Nam, vào ngày 01/09/1954, Cha Giám Đốc, Quý Cha Giáo và Chủng sinh Chủng Viện Chân Phước Liêm Hải Phòng đến tạm trú và sử dụng; toàn bộ nhà, đất bên khu nhà ở, do Cha Gio-kim Nguyễn Hữu Hóa đảm trách. Còn bên nhà Nguyện, thì dòng Khiết Tâm Thánh Mẫu Bùi Chu trọ, Cha JB Trần Ngọc Hương đảm trách. Khu nhà trường và nhà học sinh thì thuộc chủ quyền của Ông Jacques Lê Văn Đức.
Năm 1954: Cha Phaolô Võ
Văn Chánh, Cha Sở họ An Đức đến dâng Thánh Lễ trong tuần.
Từ năm 1955-1959, các Cha miền Bắc di cư (thuộc chủng viện Chân phước Liêm –
Giáo phận Hải Phòng) vào ở Bình Tạo. Các Linh Mục tham gia công việc mục vụ ở
đây có Cha Đôminicô Nguyễn Trung Thành, Cha Đôminicô Đặng Công Hiến, Cha Gioan Baotixita Nguyễn An Hòa (Cha Sở Nhà Thờ
Bình Tạo), Cha Gio-kim Nguyễn Hữu Hòa (Giám đốc), Cha Đôminicô Nguyễn Thanh Thảo,
Cha Giuse Nguyễn Thanh Tâm, Cha Giuse Trần Văn Bình, Cha Gioa-kim Vận, G.bt
Hương, Vĩnh, Trung. Lúc này, Giáo dân khoảng 100 người.
Từ năm 1959 Quý Cha quyết định dời Chủng Viện về xã Đạo Thạnh, Thành phố Mỹ Tho; họ Đạo Bình Tạo lúc đó được kiêm nhiệm bởi Cha Phêrô Niềm, Cha Sở Giáo xứ An Đức phụ trách từ năm 1959 đến 1965. Số Giáo dân khi đó trên 160 người.
Năm 1965 Cha Phê-rô Niềm được sai đi làm Cha Chánh Xứ Nhà Thờ Chánh Tòa Mỹ Tho, Cha Tađêô Võ Thành Tích – Cha sở mới Họ Đạo An Đức thay thế công việc Mục vụ của Cha Phê-rô Niềm và kiêm nhiệm Họ Đạo Bình Tạo đến 1973.
Từ năm 1974 đến 1978 được sự chấp thuận của Đức Cha Giu-se Trần Văn Thiện, Cha Phê-rô Trần Văn Hòa, Giáo sư Chủng viện Gio-an 23 Mỹ Tho (thường trú ở Chủng viện) thường xuyên đến đây lo cho cộng đoàn Bình Tạo phụ với cha Tadeo Võ Thành Tích, số người công giáo lúc này đã trên 400 người.
Trải qua biến cố lịch sử lớn của đất nước Việt Nam, năm 1975 và sau đó; những người lao động nhận phần đất canh tác trước (nộp tiền cho chủ đất hằng năm), những người được cấp chỗ ở định cư sau này, kể cả những gia đình không có nơi ở tự dựng nhà tạm bợ (một số thì mua lại) để mưu sinh và dần dần hội nhập và trở thành người định cư chính thức ở vùng đất này; những gia đình đó đã góp phần làm nên sự phát triển của Giáo xứ ngày nay.
Năm 1979 đến năm 2003, cha Phê-rô Đặng Tri Cậy từ họ đạo Vòng Nhỏ Mỹ Tho (Nhà chung Mỹ Tho) nhận sứ vụ từ Đức Cha An-rê Nguyễn Văn Nam, Cha đã chính thức đến Nhà Thờ Bình Tạo làm cha Chánh xứ cho đến năm 2004.
Với sự hiện diện chính thức và chăm sóc mục vụ của Cha Phê-rô số người tín hữu nơi đây tăng lên đến trên 600 người; đời sống đức tin và sinh hoạt cộng đoàn dần dần hình thành và đi vào nề nếp.
Ngày 22/03/1980, Bà Anna Nguyễn Thị Tốt, có làm giấy nhượng lại cho Cha Phê-rô Đặng Tri Cậy một khu đất để Cha trồng trọt sinh sống trong khi phục vụ Họ đạo.
Ngày 13/10/1992, Hội Dòng MTG Chợ Quán đã làm văn thư giao Nhà Thờ Bình Tạo cùng với phần đất xung quanh Nhà Thờ và đất Nhà Cha xứ cho Giáo Phận Mỹ Tho để Cha Xứ và Ban Hành Giáo có trách nhiệm bảo quản và tu sửa theo chỉ thị của Đức Giám Mục.
Tháng 03/2003, do số lượng Giáo dân tăng lên, nên Cha Phê-rô Cậy cho mở rộng 2 bên cánh Nhà Thờ, thêm hàng ghế, mỗi bên 3 mét nhằm đáp ứng nhu cầu Giáo dân đến tham dự Phụng vụ, sinh hoạt đức tin và đạo đức.
Khi nhà nước giải tỏa nghĩa trang nhân dân cách Nhà thờ hơn một cây số, thì những phần hài cốt (là quân nhân - là người tín hữu Công Giáo) chưa có thân nhân nhận về, cho nên họ đã gửi phần tro cốt này đến Nhà thờ Bình Tạo chờ người thân nhận về.
Từ cuối năm 2003 đến 2005 Cha Phê-rô Đặng Tri Cậy lâm bệnh nặng, cần thời gian điều trị và tịnh dưỡng cho nên Cha xin về Nhà Chung để tiện việc nghỉ ngơi và điều trị bệnh. Trong thời gian này các Cha phó xứ Chánh Tòa thay phiên nhau tới chăm sóc mục vụ cho Giáo Xứ (Cha Phê-rô Nguyễn Ngọc Long, Cha Giuse Nguyễn Tuấn Hải, …).
Tháng 11 năm 2005 đến tháng 10 năm 2008 Cha Giu-se Bùi Văn Hoàng được Đức Cha Phao-lô Bùi Văn Đọc đặt làm Giám Đốc Nhà Chung Mỹ Tho, đồng thời kiêm nhiệm Giáo xứ Bình Tạo; trong giai đoạn này, tháng 9 năm 2007 Cha Giu-se đã làm một mái vòm bằng tôn trên sân trước Nhà xứ để làm nơi sinh hoạt ngoài giờ lễ và những nhu cầu của Nhà thờ.
Tháng 10 năm 2008, Cha Tô-ma Phạm Ngọc Dương lãnh bài sai từ Đức Cha Phao-lô làm Cha Sở thay thế Cha Giu-se quản nhiệm họ đạo Bình Tạo. Cha đã tiếp nối và cộng tác với Cha tiền nhiệm lo xây dựng đời sống đức tin, chăm lo đến “Đền thờ tâm hồn” của người tín hữu. Bên cạnh đó, Cha cũng mong ước sửa chữa lại Nhà Thờ, nhất là Gian Cung Thánh, là trung tâm cử hành Phụng Vụ, đặt biệt là Thánh lễ và các Bí tích, nơi mà mọi người Bổn Đạo hướng về khi tham dự Bí tích và Thánh lễ.
Tháng 2 năm 2009, phần Cung Thánh Nhà Thờ đã được tu bổ điều chỉnh lại hoàn toàn mới, từ Bàn Thờ cho đến nền gạch mới.Tháng 12 năm 2010, Cha Tô-ma khởi công xây lại Tháp Chuông vững chắc và mua thêm một bộ chuông mới có đường kính 60cm. Từ đây Nhà Thờ có tiếng chuông vang xa, ngân to báo cho các gia đình biết tin vui, tin buồn và giờ Kinh nguyện, giờ Thánh lễ hằng ngày.
Tháng 03/2012, khi đến tuổi hưu, Đức Ông Phêrô Trần Văn Hòa trở lại Bình Tạo cùng cộng tác với Cha Tôma Dương trong công việc xây dựng đời sống đức tin của Cộng đoàn Giáo Xứ. Trong dịp Giáo Hội sống chủ đề “Năm Sống Đức Tin” ( 2012 – 2013), Đức Ông Phêrô Trần Văn Hòa, và Cha Tôma Phạm Ngọc Dương đã cho khởi công xây dựng cụm công trình Đài Đức Mẹ, kết hợp nơi đặt để Tro Cốt người tín hữu qua đời mà không có nơi chôn cất. Sau hơn 4 tháng thi công, vào lúc 17g00 ngày 13.11.2013, tại khuôn viên Nhà thờ Bình Tạo Giáo phận Mỹ Tho, Đức Tổng Giám Mục Tổng Giáo Phận Sài Gòn, Phaolô Bùi Văn Đọc - Giám quản Giáo Phận Mỹ Tho đã chủ tế Thánh lễ Khánh thành Đài Đức Mẹ, làm Phép Tượng và nơi đặt tro cốt của tín hữu trong Giáo Xứ. Kể từ đây, Giáo xứ đã có một Đài Đức Mẹ khang trang, màu sắc hài hòa với tượng Đức Mẹ bằng đá trắng rất trang nghiêm và đẹp mắt. Nơi đây, mọi tín hữu có thể sớm chiều quy tụ dâng lời kinh, tiếng hát và nguyện cầu cùng Đức Mẹ, để cầu xin và tưởng nhớ thân nhân qua đời mà tro cốt được trao gửi tại đây.
Ngày 14 tháng 2 năm 2016, Cha Phê-rô Phạm Bá Đương (Thư ký- thường trú Tòa Giám Mục Mỹ Tho) được Đức Cha Phê-rô Nguyễn Văn Khảm, trao trọng trách chăm sóc Giáo xứ thay cho Cha Tô-ma về nghỉ hưu và cũng kể từ đây Giáo xứ Bình Tạo mới trực thuộc Tòa Giám Mục (các Cha ở Tòa Giám mục thường đến chăm lo đời sống đức tin cho Cộng đoàn).
Ngày 3 tháng 12 năm 2016 Cha Phê-rô lập Hội các Bà Mẹ Công Giáo.
Năm 2017 Cha đã quy tụ các em đang học Giáo lí từ lớp Khai tâm đến Bao đồng để hướng các em đến phong trào TNTT.
Năm 2018 Cha Phê-rô cho sửa chữa, điều chỉnh, mở rộng Nhà thờ, xây dựng Nhà Sinh hoạt.
Năm 2019 cha gửi các em đi học để lập nhóm Huynh Trưởng làm nòng cốt cho phong trào TNTT của Giáo xứ sau này.
Cũng trong năm 2019 cha cho Khánh thành Nhà Sinh hoạt mục vụ mới, đồng thời tổ chức Mừng lễ Kim khánh Linh mục Đức Ông Phê-rô Trần Văn Hòa, Kỉ niệm 20 năm Cha Phê-rô được thụ phong Linh mục và 40 năm Ca đoàn Bình Tạo hình thành phát triển.
Từ năm 2020 – 2021 Cha Phê-rô xây dựng Đài và đặt Tượng Thánh Giu-se, thay khung đỡ và lợp lại mái Tole mới của Nhà thờ. Bên trong Nhà thờ thì Bục Giảng, Nhà Tạm, Bàn Thờ được thay mới trang trọng và khang trang hơn.
Ngày 01/05 năm 2021, Đức Cha Phê-rô Giám mục Giáo phận đã đến làm phép Khánh thành tượng Đài Thánh Giu-se đồng thời dâng Thánh lễ Cung Hiến Bàn Thờ đá mới và đặt Xương Thánh LM Paul Tịnh và A-nê Thành vào Bàn Thờ.
Năm 2022, Cha Marcel Trần Văn Tốt nghỉ hưu tại nhà hưu dưỡng Linh Mục Giáo Phận, Cha đã đến hợp tác với Cha Phê-rô trong việc phát triển đức tin cho cộng đoàn Giáo xứ Bình Tạo.
Ngày 3 tháng 7 năm 2022, Giáo xứ có thêm 20 em được Xưng tội - Rước lễ lần đầu và 16 em được nhận lãnh Bí tích Thêm sức từ Đức Cha Phê-rô Nguyễn Văn Khảm.
Trong thời gian này, Cha Phê-rô đã nhận được một phần đất (đất do Đức Ông Phê-rô Hòa mua lại), để mở rộng và làm cho khuôn viên sân Nhà xứ được lớn hơn. Được sự ủng hộ của các ân nhân xa gần, của Đức Cha Phê-rô – Giám mục Giáo Phận và của hơn 100 Gia đình Công Giáo trong Giáo xứ, Cha đã mua lại được hai mảnh đất có nhà tiếp giáp với sân Nhà thờ để trong tương lai có thể sử dụng theo nhu cầu phát triển của Giáo xứ.
Giữa tháng 6 năm 2024, Đức Cha Phê-rô Nguyễn Văn Khảm đã bổ nhiệm Cha Phê-rô Phạm Bá Đương làm Giám Đốc Chủng Viện Dự Bị Gioan 23, thay cho Cha Giám Đốc Phê-rô Lê Tấn Bảo đi nhận Nhiệm Sở Giáo Xứ Cai Lậy, Giáo Phận Mỹ Tho.
Cùng thời gian tháng 6 năm 2024, Đức Cha Phê-rô Nguyễn Văn Khảm đã bổ nhiệm Cha Louis Huỳnh Thanh Tân chính thức ở tại Giáo xứ, để chăm lo mục vụ cho các tín hữu trong trách nhiệm của một Linh Mục Chánh Xứ; Và ngày 29 tháng 07 năm 2024, Đức Cha Phê-rô đã đến Chủ tế và chủ sự Thánh lễ Nhậm Nhiệm Sở của Cha Louis.
Trước mặt Cha sở Louis và Cộng đoàn, ngày 28 tết năm Giáp Thìn, sau hơn 4 năm học hỏi Giáo lý, trên 20 em thiếu nhi đã mạnh dạng tiến lên Tuyên Hứa Trọng Thể (bao đồng).
Ngày 04 tháng 3 năm 2025, Cha Philliphe Huỳnh Ngọc Tuấn chủ sự Thánh Lễ ra mắt Xứ đoàn TNTT Carlo Acutis. Cha Louis đồng hành, chọn Chân Phước Carlos Acutis làm Bổn Mạng cho 105 em Tuyên hứa và ra mắt Xứ Đoàn Thiếu Nhi Thánh Thể, với sự chứng kiến chấp nhận của Cha Philipphe Huỳnh Ngọc Tuấn, phụ trách Phong Trào Thiếu Nhi Thánh Thể của Giáo Phận.
Ngày 15 tháng 6 năm 2025, kết thúc năm học Giáo lí, Cha Phao-lô Trần Kỳ Minh, Cha Sở Giáo xứ Nữ Vương Hòa Bình, Tổng Đại Diện đã đến Chủ sự Thánh Lễ Mừng Chúa Ba Ngôi và cho 16 em Rước Lễ và 23 em Lãnh Nhận Bí Tích Thêm Sức.
Trước sự phát triển và nhu cầu rất cần thiết của Giáo xứ Cha Sở Louis đã nổ lực làm phần mái che trước Nhà Mục vụ, xây dựng mới và điều chỉnh lại nhà cũ để các Hội đoàn có nơi sinh hoạt.
- Cha sở đương nhiệm: Luy Huỳnh Thanh Tân
- Sinh: 1977.
- Chịu chức linh mục: 2008.
- Nhận nhiệm vụ: tháng 7 năm 2024
Gx. Bình Tạo ngày 05/12/2025