Đức Giáo Hoàng • Đời sống Thánh hiến • Dòng Đa Minh

Đức Giáo hoàng với các nữ đan sĩ Đa Minh: đừng rơi vào “tinh thần sinh tồn”; sứ vụ của chị em thật quý giá

Trong bài diễn văn trước Ủy ban Quốc tế các Nữ đan sĩ Đa Minh Chiêm niệm, Đức Lêô XIV nêu bật những khó khăn của đời sống thánh hiến hôm nay, từ cuộc khủng hoảng ơn gọi đến các thách đố như việc đào tạo chung. Ngài mời gọi đừng tự hỏi “làm thế nào để duy trì những cơ cấu đang dần trống vắng”, nhưng hãy lắng nghe điều Chúa Thánh Thần đang đòi hỏi, đồng thời gìn giữ “ngọn lửa đang cháy” của ơn gọi. Đức Giáo hoàng cũng mời gọi vun trồng sự “thinh lặng” trong một thế giới bị chi phối bởi tốc độ.

Đức Giáo hoàng Lêô XIV tiếp phái đoàn các nữ đan sĩ Đa Minh.

Ảnh: Vatican Media.

Edoardo Giribaldi – Vatican City

Một “ngọn lửa đang cháy”, vẫn bén rễ ngay giữa những hoàn cảnh khó khăn mà người ta không thể lẩn tránh: các cộng đoàn ngày càng già hóa, số ơn gọi suy giảm, khả năng lao động giảm sút, kéo theo những vấn đề kinh tế và việc quản lý bất động sản. Bên cạnh đó còn có những thách đố của việc đào tạo chung, tính liên văn hóa và việc tổ chức các cơ cấu hiệp thông.

Trước tất cả những điều ấy, phải làm gì? Đức Giáo hoàng mời gọi đừng sa vào “cám dỗ của tinh thần sinh tồn”, co cụm các dấn thân và nguồn lực, nhưng tiếp tục đặt mình trong tư thế lắng nghe Chúa Thánh Thần và điều Ngài đòi hỏi, đồng thời vun trồng sự tĩnh lặng và thinh lặng. Đó là những định hướng Đức Giáo hoàng Lêô XIV nêu lên với Ủy ban Quốc tế các Nữ đan sĩ Đa Minh Chiêm niệm, được ngài tiếp kiến vào sáng 30 tháng 9.

Đời sống của những cộng đoàn nữ đầu tiên

Đức Giáo hoàng gặp phái đoàn chỉ ít lâu sau khi Giáo hội công nhận các nhân đức anh hùng của Tôi tớ Chúa sơ Maria Petra Giordano, nữ đan sĩ đã tuyên khấn thuộc Dòng Anh Em Giảng Thuyết.

Từ các trước tác của Chân phước Jordan thành Sachsen, người kế vị trực tiếp thánh Đa Minh, có thể thấy rằng ngay từ buổi đầu, các nữ đan sĩ của những cộng đoàn nữ tiên khởi, vốn chủ yếu chuyên chăm cầu nguyện chiêm niệm và học hỏi, đã dùng đời sống khổ chế để đồng hành với việc rao giảng của các anh em, và cùng tham dự vào một đặc sủng duy nhất.

“Hơi thở” của mối tương quan với Thiên Chúa

Việc nhấn mạnh đến đời sống chiêm niệm nằm trong truyền thống của hai bậc tư tưởng lớn của Giáo hội là thánh Tôma Aquinô và thánh Đa Minh. Theo đó, “mọi lời loan báo, nếu muốn chân thật, phải bắt nguồn từ thinh lặng”. Đức Lêô XIV, khi nhắc lại lời vị tiền nhiệm là Đức Phanxicô, cho biết việc suy niệm cá nhân chính là “hơi thở của mối tương quan giữa chúng ta với Thiên Chúa”; đồng thời đó cũng là “khoảng dừng thinh lặng, nơi chúng ta đón nhận Lời Chúa và để Lời ấy biến đổi mình; nhờ đó, trong Người, chúng ta ngày càng nhận biết sự vật và con người sâu xa hơn, rồi trao lại cho người khác điều mình đã sống và đã hiểu”.

Thinh lặng để mở ra tự do

Ý tưởng ấy gắn trực tiếp với sứ vụ của Ủy ban, đặc biệt khi nhắc đến các cuộc thăm viếng đan viện, vốn không chỉ dừng lại ở “những hệ quả hành chính cần thiết”. Trước hết, đó phải là “những thời khắc cùng nhau gặp gỡ Chúa trong cầu nguyện, trong lắng nghe nhau, trong việc sửa lỗi huynh đệ và trong hòa giải”.

Đức Giáo hoàng nói: “Hiến pháp của chị em nhắc đến việc chuyên cần tôn trọng một giá trị nền tảng của đời sống nội vi: sự thinh lặng. Nếu được trung thành vun trồng, sự thinh lặng sẽ rất quý giá đối với chị em, không chỉ để gìn giữ toàn bộ kỷ luật đời tu và tạo sự bình an trong đan viện, mà còn để nhìn vào chính mình, để quan tâm đến các chị em trong cộng đoàn và đến những người ở bên ngoài. Giữ thinh lặng là một hành vi của ý chí, lôi cuốn toàn thể con người và giúp xây dựng những tương quan vững chắc, bởi các tương quan ấy được Lời Chúa làm cho sống động. Đó là tạo nên những không gian của tự do và chân lý, nơi sự chú tâm được gìn giữ, nơi người ta trở nên nhạy cảm với tiếng nói của những người ‘không được kể đến’, và trưởng thành trong khôn ngoan cũng như quảng đại.”

“Hãy để nỗi bồn chồn hỗn loạn lắng xuống”

Trong một thế giới bị đánh dấu bởi tốc độ, tính tức thời và áp lực phải lấp đầy mọi khoảng trống, Đức Giáo hoàng nhắc lại tầm quan trọng của đời sống chiêm niệm, nơi “những câu hỏi mà mỗi người đều mang trong lòng được lắng nghe, dù không phải lúc nào người ta cũng có thể tự mình tìm được câu trả lời”. Vì thế, ngài nhấn mạnh rằng các cộng đoàn cần trao tặng “những ốc đảo của bình an chân thật và sâu xa”, nơi nỗi bồn chồn hỗn loạn do những sự bên ngoài gây nên có thể lắng xuống, để con người biết đặt mình trong tư thế lắng nghe tiếng Thiên Chúa.

Lắng nghe Chúa Thánh Thần

Sau đó, Giám mục Rôma liệt kê một số khó khăn hiện nay của đời sống tu trì: các cộng đoàn già hóa; số người qua đời nhiều hơn số ơn gọi mới; khả năng lao động suy giảm, kéo theo các vấn đề kinh tế; việc quản lý những bất động sản lớn và tốn kém; cùng những thách đố như đào tạo chung, tính liên văn hóa và việc tổ chức các cơ cấu hiệp thông.

Đó là những khó khăn có nguy cơ làm nảy sinh một “tinh thần sinh tồn”:

“Tinh thần ấy dẫn người ta đến chỗ tự cô lập và thu hẹp các dấn thân, với ảo tưởng rằng chỉ cần tận dụng chút sức lực còn lại là đủ để không phải lệ thuộc vào người khác hoặc không phải giải thể các đan viện. Trước tình trạng ấy, tôi mời gọi chị em đừng quá bận tâm với câu hỏi làm thế nào để duy trì những cơ cấu đang dần trống vắng. Thay vào đó, hãy lắng nghe điều Chúa Thánh Thần đang đòi hỏi nơi đời sống chiêm niệm Đa Minh hôm nay, với ý thức rằng trước mọi công việc phải quản trị, luôn có một tiếng gọi cần được đáp lại, một ngọn lửa đang cháy mà chúng ta không thể để tắt đi, như thánh Catarina thành Siena từng nói.”

“Hiệp nhất nhưng không đồng dạng hóa”

Kết thúc bài diễn văn, Đức Giáo hoàng gọi sứ vụ của các nữ đan sĩ đối với Giáo hội là một công việc “quý giá”, cần được tiếp tục trong hiệp thông và phân định: “hiệp nhất nhưng không đồng dạng hóa; trung thành với truyền thống mà vẫn cởi mở trước điều mới mẻ; sống chiêm niệm bởi vì chị em có khả năng mang thế giới đến trước nhan Thiên Chúa”.

Nguồn: Vatican News, 30 tháng 9 năm 2026, 09:25.

Nhan đề nguyên bản: “Il Papa alle domenicane: no ad uno ‘spirito di sopravvivenza’, il vostro servizio è prezioso”.