Đại hội Truyền giáo kỹ thuật số Công giáo Á châu lần I, 2026 - Làm chứng hơn là chỉ sản xuất nội dung
WHĐ (12/9/2026) - Nhân dịp Đại hội Truyền giáo kỹ thuật số Công giáo Á châu lần I, 2026, Cha John Mi Shen, Tổng Thư ký Văn phòng Truyền thông Xã hội của FABC (FABC-OSC), Giám đốc Chương trình của Radio Veritas Asia (RVA) đã dành cho chúng tôi cuộc phỏng vấn về ý nghĩa Đại hội. Linh mục Micae Nguyễn Khắc Minh thực hiện.
1. Lý do tổ chức Đại hội: Thưa Cha, xin Cha cho biết lý do và bối cảnh dẫn đến việc tổ chức Đại hội này?
Cha John Mi Shen: Đại hội Truyền giáo kỹ thuật số Công giáo Á châu năm 2026 là một sáng kiến của Văn phòng Truyền thông Xã hội thuộc FABC và Radio Veritas Asia. Chúng tôi cảm thấy đây là thời điểm thích hợp để quy tụ nhiều người trên khắp châu Á, những ai vốn đang sử dụng truyền thông kỹ thuật số để loan báo Tin mừng.
Thế giới kỹ thuật số không còn chỉ là một công cụ mà chúng ta dùng để truyền thông. Nó đã trở thành một nơi mà con người, đặc biệt là giới trẻ sống, gặp gỡ, hình thành các mối quan hệ, tìm kiếm ý nghĩa, đặt ra các câu hỏi, và đôi khi cũng tìm kiếm Thiên Chúa.
Đồng thời, chúng tôi thấy nhiều người trẻ Công giáo, các linh mục, tu sĩ, giáo dân và các nhà truyền thông đang làm những điều tuyệt vời trong không gian mạng. Nhưng nhiều người trong số họ lại đang hoạt động một cách riêng rẽ.
Chúng tôi muốn tạo ra một không gian nơi họ có thể gặp gỡ, lắng nghe nhau, chia sẻ kinh nghiệm và cùng nhau phân định. Vì vậy, Đại hội không chỉ là việc học cách sử dụng mạng xã hội tốt hơn mà còn là việc đặt ra một câu hỏi sâu sắc hơn: Với tư cách là Giáo hội tại châu Á, làm thế nào chúng ta có thể hiện diện trong thế giới kỹ thuật số như những sứ giả và nhân chứng của Đức Kitô?
Tôi tin rằng đây là một trong những câu hỏi mục vụ cấp thiết đối với Giáo hội ngày nay.
2. Thưa Cha, chủ đề của Đại hội là “Từ những người ảnh hưởng đến những nhân chứng”, xin hỏi cha tại sao cha chọn chủ đề này và ý nghĩa của nó như thế nào?
Cha John Mi Shen: Chúng tôi chọn chủ đề “Từ những người ảnh hưởng đến những nhân chứng: Con đường hiệp hành cho truyền giáo kỹ thuật số tại châu Á” bởi vì có một cám dỗ rất lớn trong thế giới kỹ thuật số đó là đo lường sự thành công của chúng ta bằng những lượt theo dõi, lượt xem, lượt thích và sức ảnh hưởng.
Nhưng sứ mạng của Giáo hội không chỉ là trở nên có sức ảnh hưởng, mà còn được gọi để trở thành những nhân chứng.
Một người ảnh hưởng có thể thu hút mọi người đến với một thông điệp. Một nhân chứng chia sẻ điều mà chính cá nhân họ đã thấy, đã trải nghiệm và đã sống. Đối với chúng ta là những Kitô hữu, điều này vô cùng quan trọng. Chúng ta không chỉ là truyền tải thông tin về Đức Giêsu. Chúng ta được gọi để chia sẻ trải nghiệm về cuộc gặp gỡ với Ngài.
Đó là lý do tại sao Lời Chúa trong sách Tông đồ công vụ lại có ý nghĩa lớn lao với chúng ta: “Những gì chúng tôi đã thấy và đã nghe, chúng tôi không thể không nói ra.”
Đối với tôi, việc chuyển từ những người có ảnh hưởng sang những nhân chứng có nghĩa là chuyển từ sự hiện diện bề nổi sang tính chân thật, từ lượt theo dõi sang các mối quan hệ, và từ nội dung sang cuộc gặp gỡ.
3. Con nhận thấy đây là một sự biến chuyển cốt lõi rất có giá trị. Còn về thực trạng hiện nay, cha đánh giá thế nào về thực trạng của môi trường kỹ thuật số hiện nay đối với giới trẻ?
Cha John Mi Shen: Thế giới kỹ thuật số mang lại những cơ hội to lớn, nhưng nó cũng mang đến những thách thức nghiêm trọng.
Giới trẻ ngày nay kết nối liên tục, nhưng đôi khi họ có thể cảm thấy rất cô đơn. Họ có hàng ngàn kết nối, nhưng chưa chắc đã có những mối quan hệ sâu sắc. Họ có thể nhận lượng thông tin khổng lồ, nhưng lại khó phân biệt được đâu là sự thật.
Chúng ta cũng nhìn thấy thông tin sai lệch, sự phân cực, so sánh, cạnh tranh, nghiện ngập, khao khát được công nhận, và áp lực phải liên tục phô diễn một hình ảnh hoàn hảo về bản thân. Vì vậy, tôi sẽ không mô tả đây chỉ là những vấn đề công nghệ. Đó là những câu hỏi mang tính con người, mối quan hệ, đạo đức và tâm linh một cách sâu sắc.
Công nghệ thay đổi rất nhanh, nhưng trái tim con người thì không thay đổi nhanh như vậy. Con người vẫn khao khát được yêu thương, lắng nghe, thấu hiểu, đồng hành và chấp nhận.
Đây chính là nơi mà Giáo hội có một điều gì đó rất quan trọng để cống hiến.
4. Từ nhu cầu đó dẫn đến vai trò của Giáo hội là rất quan trọng phải không cha? Vậy theo cha, Giáo hội cần có phương cách hiện diện như thế nào trong không gian mạng?
Cha John Mi Shen: Tôi tin rằng Giáo hội không chỉ bước vào thế giới kỹ thuật số bằng cách tạo ra nhiều nội dung hơn. Chúng ta cần hỏi xem chúng ta đang mang đến đó loại hình hiện diện nào.
Môi trường kỹ thuật số có thể dễ dàng trở thành nơi của sự chia rẽ, cạnh tranh và đánh bóng tên tuổi bản thân. Giáo hội nên góp phần biến nó thành nơi của sự gặp gỡ, đối thoại, đồng hành và hiệp thông.
Đôi khi điều quan trọng nhất chúng ta có thể làm trên mạng không phải là nói, mà là lắng nghe. Một sứ giả kỹ thuật số phải là người biết cách lắng nghe những trăn trở, những thách đố, những hy vọng và cả những hoài nghi của mọi người.
Chúng ta không nên sợ hãi những cuộc trò chuyện khó khăn. Chúng ta cần tạo ra những không gian nơi mọi người có thể gặp gỡ nhau với sự tôn trọng và nơi phẩm giá của mỗi người được bảo vệ.
Bằng cách này, Giáo hội có thể đóng góp vào việc làm cho thế giới kỹ thuật số trở nên nhân văn hơn.
5. Đúng vậy thưa cha, Giáo hội hôm nay ngày càng ý thức vai trò quan trọng của mình trên thế giới kỹ thuật số. Vậy xin cha giúp chúng con thấy rõ hơn đâu là sự khác biệt của việc đưa thông tin Công giáo lên mạng xã hội và việc loan báo Tin mừng trên thế giới kỹ thuật số?
Cha John Mi Shen: Có sự khác biệt giữa việc đưa thông tin Công giáo lên mạng và việc loan báo Tin mừng trong thế giới kỹ thuật số. Dĩ nhiên, chúng ta cần những nội dung tốt. Chúng ta cần những video đẹp, những bài đăng ý nghĩa, giáo lý hay, podcast, phát trực tiếp và các hình thức truyền thông khác. Nhưng loan báo Tin mừng thì nhiều hơn là nội dung. Một sự hiện diện kỹ thuật số mang tính loan báo Tin mừng đích thực sẽ giúp mọi người gặp gỡ Đức Kitô, gặp Giáo hội và một cộng đồng đức tin. Đôi khi một lời chứng đơn sơ có thể chạm đến trái tim ai đó sâu sắc hơn một sản phẩm dàn dựng rất kỳ công.
Câu hỏi không chỉ là: “Có bao nhiêu người đã xem nội dung của chúng ta?” Chúng ta cũng nên hỏi: “Cuộc truyền thông này có giúp ai đó gặp gỡ Đức Kitô không? Nó có mang lại hy vọng cho ai đó không? Nó có làm cho ai đó cảm thấy mình không cô độc không?”
6. Vậy làm thế nào để sự truyền thông kỹ thuật số duy trì được tính chân thật và uy tín?
Cha John Mi Shen: Nội dung Công giáo tốt là quan trọng. Nhưng chỉ riêng nội dung tốt thôi thì không làm cho ai đó trở thành một nhân chứng Kitô giáo. Cần phải có một sự kết nối giữa những gì chúng ta truyền thông và cách chúng ta sống.
Nếu tôi nói về lòng trắc ẩn nhưng lại đối xử với người khác thiếu lòng trắc ẩn, thì đó là một sự mâu thuẫn. Nếu tôi nói về Tin mừng nhưng lại dùng mạng xã hội để tấn công hay sỉ nhục người khác, sự truyền thông của tôi sẽ mất đi uy tín.
Con người ngày nay rất nhạy cảm với tính chân thật. Họ có thể nhận ra ngay khi một điều gì đó chỉ là phô trương hay diễn xuất. Đây là lý do tại sao việc đào tạo một nhà truyền giáo kỹ thuật số không thể chỉ dừng lại ở mặt kỹ thuật. Chúng ta cần những con người mà sự truyền thông kỹ thuật số của họ bắt nguồn từ một đời sống đức tin chân thật. Trước khi trở thành những nhà truyền thông kỹ thuật số, chúng ta cần trở thành những môn đệ. Trước khi nói về Đức Kitô, chúng ta cần gặp gỡ Đức Kitô.
7. Vậy những con số của lượt xem hay lượt tương tác có ý nghĩa gì không cha?
Cha John Mi Shen: Ngôn ngữ của mạng xã hội thường là ngôn ngữ của những con số: lượt theo dõi, lượt xem, phạm vi tiếp cận, lượt thích và sự tương tác. Những điều này có thể hữu ích, nhưng chúng không thể là thước đo cuối cùng cho sứ mạng của chúng ta.
Đức Giêsu đã không chỉ tạo ra một nhóm khán giả. Ngài đã xây dựng các mối quan hệ. Ngài bước đi cùng mọi người. Ngài lắng nghe họ. Ngài biết câu chuyện của họ. Ngài ăn uống cùng họ. Ngài đồng hành với họ.
Tôi nghĩ các nhà truyền giáo kỹ thuật số cũng được gọi để dịch chuyển từ khán giả sang các mối quan hệ. Đôi khi một cuộc trò chuyện ý nghĩa với một người có thể quan trọng hơn hàng ngàn lượt xem.
Mục tiêu của chúng ta không đơn giản là thu gom người theo dõi, mà là giúp mọi người khám phá ra rằng họ thuộc về một cộng đồng và họ là một phần của điều gì đó lớn lao hơn chính bản thân họ.
8. Như thế, việc xây dựng mối tương quan là quan trọng, điều này hình như có liên quan đến sứ vụ hiệp hành mà Giáo hội ngày nay đang nhấn mạnh, vậy tính hiệp hành được thể hiện như thế nào trong sứ mạng truyền thông kỹ thuật số?
Cha John Mi Shen: Đối với tôi, tính hiệp hành bắt đầu bằng sự lắng nghe. Một nhà truyền giáo kỹ thuật số mang tính hiệp hành có nghĩa là chúng ta không chỉ thấy điều mọi người cần, rồi nói với họ. Chúng ta cần lắng nghe họ trước.
Chúng ta lắng nghe giới trẻ. Chúng ta lắng nghe những trải nghiệm của họ. Chúng ta lắng nghe những câu hỏi của họ. Chúng ta lắng nghe các Giáo hội và các nền văn hóa khác nhau của châu Á. Châu Á vô cùng đa dạng. Chúng ta không thể chỉ có một mô hình loan báo Tin mừng kỹ thuật số duy nhất cho tất cả mọi người.
Tính hiệp hành cũng có nghĩa là sự hợp tác. Chúng ta học hỏi lẫn nhau và nhận ra rằng không một cá nhân, tổ chức hay quốc gia nào nắm giữ mọi câu trả lời.
Đây là lý do tại sao chúng tôi muốn Đại hội Truyền giáo kỹ thuật số Công giáo Á châu (The Asian Catholic Digital Missionary Assembly - ACDMA) trở thành cuộc quy tụ những con người đến từ nhiều vùng miền khác nhau của châu Á. Chúng tôi muốn cùng nhau bước đi, cùng nhau phân định và cùng nhau phục vụ.
9. Còn về việc đào tạo linh mục và tu sĩ, các linh mục và tu sĩ cần được trang bị những gì để tham gia sứ mạng này?
Cha John Mi Shen: Các linh mục và tu sĩ chắc chắn cần các kỹ năng kỹ thuật, nhưng kỹ năng kỹ thuật chỉ là một phần của chương trình đào tạo mà chúng ta cần ngày nay. Họ cũng cần được đào tạo về thần học, đời sống tâm linh, đạo đức, sự phân định, tâm lý học và sự đồng hành mục vụ.
Một linh mục biết cách làm một video hay, nhưng lại không biết cách lắng nghe mọi người thì vẫn có thể gặp khó khăn để trở thành một sứ giả kỹ thuật số hiệu quả.
Chúng ta cần giúp các linh mục và tu sĩ hiểu rằng sự hiện diện kỹ thuật số của họ cũng là một phần trong sứ vụ mục vụ. Mọi người có thể gặp gỡ một linh mục trên mạng trước khi họ gặp ngài tại một nhà thờ.
Vì vậy, câu hỏi không chỉ là: “Làm thế nào để tôi truyền thông tốt hơn?” mà còn là: “Làm thế nào để tôi đồng hành với mọi người tốt hơn?”
10. Vâng, rất hay thưa cha. Con nhớ không lầm là giới trẻ ngày nay rất được Giáo hội quan tâm, họ được gọi là cư dân kỹ thuật số, bởi thời nay là thời của giới trẻ mà, họ rất nhạy bén trên các phương tiện truyền thông, vậy Giáo hội có thể hỗ trợ giáo dân và đặc biệt là các bạn trẻ làm truyền thông như thế nào?
Cha John Mi Shen: Giới trẻ vốn dĩ đã biết cách truyền thông trên mạng kỹ thuật số. Chúng ta không nên tiếp cận họ chỉ như những học sinh cần được dạy cách sử dụng mạng xã hội. Nhiều người trong số họ đã và đang là những người thầy của chúng ta.
Điều họ cần là sự đồng hành và đào tạo để sức sáng tạo kỹ thuật số của họ có thể trở thành một ơn gọi truyền giáo chân thật. Họ cần một nền tảng vững chắc về đức tin, Thánh kinh, cầu nguyện, sự phân định, đạo đức và sự hiểu biết về Giáo hội. Họ cũng cần những cơ hội để hợp tác và học hỏi từ thực tiễn.
Chúng ta nên khuyến khích họ sáng tạo, nhưng cũng phải chân thật. Giáo hội cần sự sáng tạo, lòng dũng cảm và tiếng nói của họ.
11. Châu Á được biết đến như một châu lục rất đa dạng: đa văn hóa, đa tôn giáo, đa sắc tộc và đời sống đa phần là người dân nghèo khó, vậy bối cảnh đa dạng của châu Á tác động thế nào đến chiến lược truyền thông kỹ thuật số?
Cha John Mi Shen: Châu Á không phải là một thực tại đơn độc duy nhất. Châu Á có nhiều nền văn hóa, ngôn ngữ, tôn giáo và mỗi nơi cũng có những cách sống về đời sống Giáo hội khác nhau. Ở một số nơi, người Công giáo chiếm đa số; ở nhiều nơi khác, họ lại là một nhóm thiểu số nhỏ bé. Sự đa dạng này mang lại cho chúng ta cả những thách thức lẫn cơ hội.
Tôi tin rằng châu Á có một điều gì đó độc đáo để đóng góp vào cuộc đối thoại của Giáo hội toàn cầu về truyền giáo kỹ thuật số. Chúng ta không nên chỉ sao chép các mô hình được phát triển ở những nơi khác. Chúng ta cần lắng nghe chính con người Á châu và phát triển các phương pháp tiếp cận tôn trọng văn hóa cũng như thực tại của châu Á.
Chính trong bối cảnh đó, Đài Chân lý Á Châu (Radio Veritas Asia - RVA) có một vai trò đặc biệt. Với 21 ngôn ngữ, RVA có khả năng lắng nghe và chia sẻ tiếng nói của nhiều cộng đồng khác nhau trên khắp Á Châu. RVA không chỉ là một tiếng nói nói với châu Á, mà còn có thể là một cây cầu kết nối những tiếng nói của châu Á.
12. Chúng con không dám làm mất thời gian của Cha nhiều hơn nữa, Con xin hỏi câu cuối cùng: Hy vọng lớn nhất của Cha sau khi Đại hội kết thúc là gì?
Cha John Mi Shen: Hy vọng lớn nhất của tôi là Đại hội này sẽ không kết thúc khi chương trình khép lại. Tôi hy vọng mọi người sẽ rời Đại hội với những tình bạn mới, những ý tưởng mới, những cộng sự mới, và trên hết là một ý thức truyền giáo được đổi mới. Tôi hy vọng rằng bất kỳ một nhà truyền giáo kỹ thuật số trẻ tuổi nào đó đến từ bất kỳ quốc gia nào cũng sẽ khám phá ra rằng mình không đơn độc, mà là một phần của một gia đình Á châu rộng lớn hơn nhiều.
Và tôi hy vọng chúng ta có thể xây dựng một mạng lưới truyền giáo kỹ thuật số liên tục, những người sẽ hỗ trợ lẫn nhau và hợp tác vượt qua ranh giới quốc gia cũng như ngôn ngữ.
Đối với tôi, sự thành công của Đại hội sẽ không được đo lường chỉ bằng việc có bao nhiêu người tham dự hay chúng ta tổ chức được bao nhiêu chương trình. Nó sẽ được đo lường bằng những gì xảy ra sau Đại hội.
Nếu mọi người trở về cộng đồng của họ với lòng dũng cảm hơn để làm chứng, sự sẵn lòng hơn để hợp tác, và một khao khát sâu sắc hơn để mang Đức Kitô vào thế giới kỹ thuật số, thì tôi sẽ nói rằng chúng ta đã thực sự bắt đầu một điều gì đó mới mẻ.
Đại hội này chỉ mới là sự bắt đầu. Chúng ta muốn chuyển từ những người ảnh hưởng sang những nhân chứng, từ người theo dõi sang các môn đệ, từ nội dung sang cuộc gặp gỡ, và từ những nỗ lực cá nhân sang một sứ mạng chung.
Và tôi hy vọng rằng, cùng nhau, chúng ta có thể giúp Giáo hội tại châu Á khám phá ra rằng thế giới kỹ thuật số không chỉ là một thách thức phải đối mặt. Nó còn là một cánh đồng truyền giáo đang chờ đợt chúng ta dấn thân bước vào.
Xin cám ơn cha đã cho tôi cơ hội phỏng vấn này, và xin gởi lời chào đến tất cả những khán giả của RVA tại Việt Nam và xin Chúa chúc lành cho tất cả quý vị
Chúng con xin hết lòng cảm ơn cha đã dành cho chúng con thời gian trả lời phỏng vấn rất ý nghĩa và giá trị, chúng con kính chúc cha sức khỏe và ơn thánh Chúa để cha chu toàn những trọng trách lớn lao Chúa trao nơi FABC, RVA, và Giáo sư Thần học truyền thông Công giáo.
(Nguồn: WHĐ)