Bài giảng Lễ Chúa Nhật IV MV
Mt 1,18-24
Tôma Lê Duy Khang
Tin mừng hôm nay nói về gốc tích của Chúa Giêsu, nhưng bên cạnh đó cũng nói cho chúng ta biết được vai trò của thánh Giuse, là người đã góp phần tạo nên gốc tích của Chúa Giêsu.
Chúng ta biết thánh Giuse không được kinh thánh nhắc đến nhiều, ngài chỉ âm thầm làm những việc đơn sơ nhỏ bé mà thôi, như vậy chẳng lẽ ngài chỉ là một con người nhỏ bé? Thưa ngài chỉ là con người nhỏ bé đối với bên ngoài thôi, nhưng đối với Chúa thì ngài là con người to lớn, vậy ngài to lớn hiểu theo nghĩa nào?
Chúng ta hãy nhớ lại khi các môn đệ nghĩ trong lòng ai là người lớn nhất nhất trong Nước Trời, Chúa Giêsu biết được điều đó, nên Chúa Giêsu dẫn một em nhỏ tới, đứng cạnh Chúa và bảo: “Hễ ai đón nhận trẻ nhỏ này vì danh Thầy, tức là đón nhận Đấng đã sai Thầy. Vì kẻ nào bé nhỏ nhất trong các con, đó là người cao trọng nhất”.
Chúng ta hãy chú ý chi tiết Chúa Giêsu dẫn một em nhỏ tới, đứng cạnh bên Chúa, tại sao phải đặt một em nhỏ bên cạnh Chúa mới được? Chúng ta thử suy nghĩ Chúa Giêsu chỉ cần mô tả một em nhỏ, hay chỉ tay về phía những em nhỏ là đủ rồi, cần gì phải mất công đem một em nhỏ và đặt cạnh mình?
Điều đó cho thấy Chúa Giêsu muốn nói với các môn đệ và từng người chúng ta rằng: người làm lớn nhất (Trong TM Mattheu còn nói rõ là lớn nhất trong Nước Trời), đó không phải là người dẫn đầu, chẳng phải là người có thâm niên trong việc theo Chúa hay lập nhiều cộng trạng. Nhưng người lớn nhất trong Nước Trời trước hết và trên hết phải là người gần Chúa nhất.
Hiểu được như thế, chúng ta thấy thánh Giuse là con người to lớn vì ngài sống gần Chúa, cuộc đời của ngài là cuộc đời luôn kết hợp với Chúa, điều này được nói đến trong tin mừng hôm nay.
Đó là trước khi hai ông bà về chung sống với nhau, bà Maria đã có thai. Ông Giuse là người công chính và không muốn tố giác bà, nên định tâm bỏ bà cách kín đáo.
Tại sao là người công chính mà không muốn tố giác, chúng ta biết theo kinh thánh thì người công chính là người sống theo lề luật của Thiên Chúa, và người công chính khi biết điều xấu thì phải đi tố giác, vậy hành động thánh Giuse không đi tố giác Đức Maria nghĩa là ông không sống theo lề luật, tại sao lại ghi ông được gọi là người công chính.
Chúng ta biết, thánh Giuse không đi tố giác Đức Maria vì lo cho tính mạng của Đức Mẹ, vì nếu đi tố giác thì Đức Mẹ sẽ bị ném đá mà chết, nên ông đã âm thầm rút lui, để lãnh lấy cái tai tiếng về mình, lãnh lấy phần đau khổ về mình, như thế sự công chính của thánh Giuse không phải là sự công chính bình thường, mà là sự công chính hơn, điều này không những không bị chê trách mà còn là đáng khen ngợi nữa, điều này cũng một phần nào đó cho thấy thánh Giuse có lòng nhân từ của Chúa, yêu thương tất cả mọi người.
Thế nhưng, đang khi định tâm lìa bỏ Đức mẹ cách kín đáo, thì kìa Sứ Thần Chúa hiện đến báo mộng cho ông rằng: "Này ông Giuse, con cháu Đavít, đừng ngại đón bà Maria vợ ông về, vì người con bà cưu mang là do quyền năng Chúa Thánh Thần. Bà sẽ sinh con trai và ông phải đặt tên cho con trẻ là Giêsu, vì chính Người sẽ cứu dân Người khỏi tội lỗi của họ. "Tất cả sự việc này đã xảy ra, là để ứng nghiệm lời xưa kia Chúa phán qua miệng ngôn sứ: Này đây, Trinh Nữ sẽ thụ thai và sinh hạ một con trai, người ta sẽ gọi tên con trẻ là Emmanuen, nghĩa là "Thiên Chúa ở cùng chúng ta."Khi tỉnh giấc, ông Giuse làm như sứ thần Chúa dạy và đón vợ về nhà. Ông không ăn ở với bà, cho đến khi bà sinh một con trai, và ông đặt tên cho con trẻ là Giêsu.”
Tại sao Giuse trong hoàn cảnh khó khăn như thế mà có có thể nghe được tiếng Chúa để làm theo ý của Ngài? thưa thánh nhân là người sống thân thiết với Chúa, say mê Chúa và chỉ mong có Chúa mà thôi. Như thế, trong hoàn cảnh khó khăn như thế, trong hoàn cảnh mà nỗi đau nó chạm đến con người của mình, mà có thể phân biệt được tiếng của Chúa và sau đó sẵn sàng làm theo ý Chúa, tức là rước Đức Mẹ về nhà như thường.
Hiểu được như thế, chúng ta thấy được ý nghĩa mà thánh Giuse tuy bên ngoài âm thầm nhỏ bé, nhưng bên trong, cũng như trước mặt Chúa ông là con người lớn lao là như vậy, vì ngài sống gần Chúa, luôn muốn kết hợp với Chúa, nên mới nghe được tiếng Chúa, và thực thi ý định của Chúa trong cuộc đời của mình.
Như vậy, Lời Chúa hôm nay mời gọi mỗi người chúng ta dù làm bất cứ việc gì dù to lớn hay nhỏ bé không quan trọng, nhưng quan trọng là cuộc đời của chúng ta có Chúa, quan trọng là chúng ta sống gần Chúa, để dù trong bất cứ hoàn cảnh nào của cuộc đời có thể lắng nghe tiếng Chúa, và thực thi thánh ý Chúa.
Mùa vọng gần kết thúc, xin cho mỗi người chúng ta biết dọn lòng sốt sắng để đón nhận mầu nhiệm con Chúa giáng trần, để Chúa đến hướng dẫn, soi sáng cuộc đời của mỗi người chúng ta. Amen.
Lm Trầm Phúc
Chúa Giêsu nhập thể là một sự kiện đặc biệt lớn lao đối với chúng ta, những kẻ tin. Trong những tuần trước, chúng ta đã nghe thánh Gioan Tẩy Giả loan báo Đấng Cứu Thế, hôm nay Giáo Hội cho chúng ta thấy một nhân vật quan trọng của chương trình cứu chuộc, đó là thánh Giuse.
Theo tục lệ Do thái, mỗi năm vào một dịp nào đó, các bô lão trong làng họp nhau lại và đính hôn cho thanh niên thanh nữ trong dòng tộc. Họ không tự do chọn lựa như hiện nay.Maria được đính hôn với Giuse. Sau khi đính hôn, họ có quyền lui tới với nhau và có thể ăn ở như vợ chồng, cuối năm sẽ làm đám cưới.
Sau khi được đính hôn, Maria đi thăm chị Ê-li-sa-bet ba tháng. Khi về thì Giuse đến thăm và thấy Maria đã có thai. Thánh Mat-thêu không nói đến cảm nghĩ của Giuse lúc bấy giờ mà chỉ chú trọng tới việc Giuse muốn lìa bỏ Maria cách kín đáo. Giuse được xem là một người công chính, tức là một con người đạo đức, không muốn tố cáo Maria. Nếu ông tố cáo, Maria sẽ bị lên án và bị ném đá. Nhưng Giuse, không muốn cho câu chuyện nổ bùng lên, ông định rời bỏ Maria cách kín đáo. Nhưng ông được báo mộng là Maria thụ thai bởi quyền năng Chúa Thánh Thần và Giuse phải là cha nuôi của đứa bé. Ông sẽ đặt tên cho đứa bé là Giê-su. Đặt tên tức là làm cha của đứa bé. Khi tỉnh giấc Giuse đã làm như sứ thần Chúa dạy.
Thánh Mat-thêu chỉ nêu các sự kiện mà không nói đến những cảm nghĩ của những người liên hệ. Maria vẫn im lặng. Sự im lặng của Maria cũng là một điều đáng cho chúng ta chú ý. Nàng chỉ tin cậy một mình Chúa. Nàng để cho Chúa quyết định. Chúng ta không thể hiểu được Maria đang ở trong tình trạng nào. Khi thấy cơ thể mình thay đổi và bào thai càng ngày càng lớn, Maria phải lo lắng và suy nghĩ nhiều, nhưng nàng vẫn im lặng. Sự im lặng đó chính là lòng tin cậy vô điều kiện và anh hùng.
Giuse được thánh sử gọi là người công chính. Ông đã không vội vàng tố cáo Maria, nhưng chỉ lo thu xếp cho mọi sự được êm xuôi và ổn thỏa. Chắc chắn, Giuse rất đau khổ vì thấy Maria bội bạc. Ông đã yêu Maria và chỉ mong được gần nàng thôi. Nhưng khi gặp nàng, Giuse lại thất vọng vì Maria xem ra không như ngài tưởng. Maria đã phản bội.
Maria thì vẫn im lặng. Một sự im lặng anh hùng. Nàng không đính chính cũng không lo sợ. Nàng biết nàng tin vào ai. Chúng ta hãy cầu xin Ngài cho chúng ta biết tin cậy như Ngài. Hoàn toàn phó thác. Lòng tin có thể làm được mọi sự.
Cón vài ngày nữa Chúa sẽ đến. Chúa đến trong thân phận nghèo khó như chúng ta. Nhưng chúng ta vẫn tin Ngài là Con Chúa Cha. Chúng ta mong Ngài đến mang lại cho chúng ta sự bình an của Ngài, lòng tin cậy của Ngài. Ngoài Ngài ra, không còn chỗ nào để chúng ta nương tựa.
Hơn thế nữa, Ngài vẫn đến với hình thức một tấm bánh nhỏ, nhờ đó, Ngài vào trong chúng ta, trở nên một xương thịt với chúng ta, và chúng ta dám yêu mến Ngài với con tim nhỏ bé của chúng ta. Xin Ngài cho chúng ta biết khiêm nhường tin cậy vào tình thương của Ngài trong mọi hoàn cảnh như Mẹ Maria và thánh Giuse.