Ánh Nhìn Biến Đổi
Sr. Cécile Bích Liên - SPC
(WGPMT) Khi chiêm ngắm ánh mắt đầy cảm thông của Đức Giêsu dành cho người phụ nữ bên bờ giếng Gia-cóp, chúng ta cũng được mời gọi nhìn anh chị em mình bằng ánh mắt cảm thông, tôn trọng và yêu thương.
Người ta hay nói: “Ánh mắt phản chiếu tâm hồn con người”. Thật vậy, qua ánh nhìn, người đối diện có thể nhận ra sự cảm thông, yêu thương và nâng đỡ, nhưng đôi khi lại mang đến sự bất an. Thực tế ngày nay, trong gia đình, giữa bạn bè, nơi làm việc, trên các phương tiện truyền thông, và thậm chí trong các cộng đoàn Kitô hữu, vẫn còn đó những cái nhìn vội vã, làm tổn thương người khác. Bởi thế, mỗi người Kitô hữu được mời gọi học nhìn bằng ánh mắt bao dung và cảm thông như Chúa Giê-su nhìn người phụ nữ bên bờ giếng Gia-cóp trong trình thuật Tin mừng thánh Gio-an chương bốn, Chúa Nhật III Mùa chay năm A.
Thánh sử Gio-an kể lại rằng giữa trưa nắng, bên giếng Gia-cóp ở Xy-kha, có một người phụ nữ đến múc nước. Thông thường, ít ai ra giếng múc nước vào giờ trưa; nhưng chị lại chọn giờ ấy, có thể để tránh những cặp mắt dò xét và những lời bàn tán của dân làng Samari. Thật diệu kỳ, chị gặp được Đức Giêsu và có dịp đối thoại chân tình với Người. “Chị cho tôi xin chút nước uống” (Ga 4,7), kèm theo cái nhìn đầy thấu hiểu và xót thương của Đức Giê-su dành cho chị, giúp cho cuộc đối thoại của Đức Giê-su và người phụ nữ bên bờ giếng được mở ra cách tự nhiên và chân thành. Người biết quá khứ của chị, biết những đổ vỡ cũng như sai lầm của chị, và khéo léo gợi chuyện để chị mở lòng với Đức Giê-su - vị khách lạ, người Do Thái. Cách nhìn của Đức Giê-su hoàn toàn trái ngược với những ánh mắt chị vẫn từng gặp nơi những người dân làng; bởi trong cái nhìn nhân hiền của Đức Giê-su, chị cảm thấy được tôn trọng, được lắng nghe và sẵn sàng cho một hành trình mới. Chính ánh nhìn đầy thương xót ấy đã đánh động tâm hồn chị, giúp chị can đảm đối diện với sự thật đời chị, để rồi chị khám phá ra Đấng đang nói chuyện với chị, chính là Người ban phát nước hằng sống để chị không bao giờ còn khát nữa. Có thể nói đây là một cuộc gặp gỡ chạm đến tận sâu thẳm tâm hồn chị! Quả vậy, ánh nhìn của Đức Giêsu không dừng lại ở lỗi lầm, nhưng nhìn thấy khát vọng sâu thẳm nơi chị. Vâng, khi cảm nghiệm được Đấng chị đang nói là Đấng Ki-tô, chị lập tức bỏ lại mọi sự, điển hình là vò nước - thứ chị rất cần, để chạy về làng báo với mọi người: “Đến mà xem: có một người đã nói với tôi tất cả những gì tôi đã làm. Ông ấy không phải là Đấng Ki-tô sao?” (Ga 4,29).
Sự thay đổi ấy cho thấy một sự khác biệt giữa cái nhìn của con người và cái nhìn của Thiên Chúa. Con người thường dễ dừng lại ở lỗi lầm trong quá khứ, và vì thế nhanh chóng gán cho người khác một nhãn hiệu họ không muốn. Bởi vì con người nhìn bằng ánh mắt định kiến, nên anh chị em ta dễ cảm thấy bị loại trừ và khó có cơ hội bắt đầu lại. Nhưng Thiên Chúa thì khác, Người không đóng khung con người trong quá khứ, nhưng nhìn thấy nơi con người những cơ hội và tương lai có thể được biến đổi bởi ân sủng Chúa.
Kinh Thánh nhắc chúng ta rằng chỉ có ánh nhìn của Thiên Chúa là chắc chắn và đáng tin cậy; còn cái nhìn của con người thường bị giới hạn. Điều này được minh chứng thật rõ qua sách Sa-mu-en quyển thứ nhất, khi vua Sa-un bị Thiên Chúa loại, Thiên Chúa sai ngôn sứ Sa-mu-en đến nhà ông Giê-sê ở Bê-lem để xức dầu phong vương cho người mà Thiên Chúa tuyển chọn. Khi các con trai của Giê-sê lần lượt đi ngang qua, Sa-mu-el nhìn thấy Ê-li-áp, người con trưởng cao lớn và mạnh mẽ, nên nghĩ rằng đây chính là người Thiên Chúa chọn. Nhưng Thiên Chúa đã nói với ông: “Thiên Chúa không nhìn theo kiểu người phàm: người phàm chỉ thấy điều mắt thấy, còn Đức Chúa thì thấy tận đáy lòng” (1 Sm 16,7). Sau cùng, chính cậu bé chăn chiên - Đa-vít - con út của ông Giê-sê đang chăn chiên ngoài đồng, mới là người được Thiên Chúa tuyển chọn làm vua Ít-ra-en.
Trong hành trình của Mùa chay thánh, Hội thánh mong muốn mỗi người Ki-tô hữu không ngừng hoán cải, không chỉ trong hành động, nhưng cả trong cách nhìn và lời nói. Khi chiêm ngắm ánh mắt đầy cảm thông của Đức Giêsu dành cho người phụ nữ bên bờ giếng Gia-cóp, chúng ta cũng tập nhìn người khác bằng ánh mắt bao dung. Đặc biệt, một sự từ bỏ rất cụ thể, mà Đức Giáo hoàng Lê-ô XIV đã mời gọi chúng ta trong sứ điệp Mùa chay năm nay, “kiêng những lời nói làm tổn thương, làm đau người khác, và những phán xét vội vàng.”
Nguyện xin Thiên Chúa thanh tẩy cái nhìn của chúng ta, loại xa chúng ta những định kiến và phán xét nông nổi, để chúng ta biết nhìn anh chị em mình bằng ánh mắt cảm thông, tôn trọng và yêu thương như Chúa đã nhìn người phụ nữ bên bờ giếng Gia-cóp.