Bài giảng Lễ Chúa Nhật XXIII TN
(Mt 18, 15-20)
Lm Tôma Lê Duy Khang
Sửa lỗi cho nhau là lời khuyên hay là mệnh lệnh, nếu là lời khuyên không làm không có sao, nhưng đó là mệnh lệnh thì buộc chúng ta phải làm, vậy phải hiểu như thế nào?
Trong bài đọc 1 chúng ta vừa nghe nói như thế này: “Phần ngươi, hỡi con người, Ta đã đặt ngươi làm người canh gác cho nhà Ít-ra-en. Ngươi sẽ nghe lời từ miệng Ta phán ra, rồi thay Ta báo cho chúng biết. Nếu Ta phán với kẻ gian ác rằng: "Hỡi tên gian ác, chắc chắn ngươi phải chết", mà ngươi không chịu nói để cảnh cáo nó từ bỏ con đường xấu xa, thì chính kẻ gian ác ấy sẽ phải chết vì tội của nó, nhưng Ta sẽ đòi ngươi đền nợ máu nó. Ngược lại, nếu ngươi đã báo cho kẻ gian ác phải từ bỏ con đường của nó mà trở lại, nhưng nó không trở lại, thì nó sẽ phải chết vì tội của nó; còn ngươi, ngươi sẽ cứu được mạng sống mình.” (Ed 33,7-9), nên đó là một mệnh lệnh.
Vậy để thực hành mệnh lệnh này chúng ta phải làm gì? Thưa Chúa đã đưa ra cho chúng ta một phác đồ điều trị.
phác đồ điều trị này gồm 4 bước.
Bước 1 là tiêm kháng sinh 250.
Bước 2, nếu chúng ta nói riêng mà không nghe thì sao? Thì phải tăng liều kháng sinh lên 500, nghĩa là hãy mời đến hai ba nhân chứng nữa, để cho lời chúng ta được thuyết phục hơn.
Bước 3, nếu nó không nghe nữa thì hãy đưa ra cộng đoàn, nghĩa là tăng liều kháng sinh lên 1000, nếu cộng đoàn mà nó không nghe nữa thì hãy kể nó như người ngoại, nghĩa là người này đã kháng thuốc rồi, có tiêm thêm cũng vô ích.
Như vậy, vấn đề đặt ra với mỗi người chúng ta đó là khi người anh em của mình không chịu nghe mình sửa lỗi, phải chăng là chúng ta loại trừ người anh em của mình?
Chúng ta hãy nhớ lại câu chuyện của hai ông bà nguyện tổ, khi Chúa đuổi hai ông bà ra khỏi vườn địa đàng, thế nhưng Chúa có bỏ hai ông bà không thưa không?
Hay khi Cain giết Aben, ĐỨC CHÚA phán với Ca-in: "A-ben em ngươi đâu rồi? " Ca-in thưa: "Con không biết. Con là người giữ em con hay sao? " ĐỨC CHÚA phán: "Ngươi đã làm gì vậy? Từ dưới đất, tiếng máu của em ngươi đang kêu lên Ta! Giờ đây ngươi bị nguyền rủa bởi chính đất đã từng há miệng hút lấy máu em ngươi, do tay ngươi đổ ra. Ngươi có canh tác đất đai, nó cũng không còn cho ngươi hoa màu của nó nữa. Ngươi sẽ lang thang phiêu bạt trên mặt đất." Cain thưa với ĐỨC CHÚA: "Hình phạt dành cho con quá nặng không thể mang nổi. Đây, hôm nay Ngài xua đuổi con khỏi mặt đất. Con sẽ phải trốn tránh để khỏi giáp mặt Ngài, sẽ phải lang thang phiêu bạt trên mặt đất, và bất cứ ai gặp con sẽ giết con." ĐỨC CHÚA phán với ông: "Không đâu! Bất cứ ai giết Ca-in sẽ bị trả thù gấp bảy." ĐỨC CHÚA ghi dấu trên Ca-in, để bất cứ ai gặp ông khỏi giết ông. Ông Ca-in đi xa khuất mặt ĐỨC CHÚA và ở tại xứ Nốt, về phía đông Ê-đen.
Như vậy, việc cuối cùng đuổi ra khỏi cộng đoàn, cũng như là một cách thức giúp cho người anh em của mình sửa lỗi, để hy vọng một ngày nào đó người anh em của mình sẽ trở về với Chúa, nghĩa là bên ngoài như vậy, nhưng trong tâm hồn của chúng ta không phải như thế để giúp cho người anh em của chúng ta.
Đó là phần Chúa dạy chúng ta là phải sửa lỗi, còn phần chúng ta là những người được sửa lỗi chúng ta phải biết đón nhận lời sửa lỗi của người khác (vì ai trong chúng ta cũng có lỗi, ngay cả vàng còn không có vàng 100, mà chỉ có vàng 4 số 9).
Nên lời Chúa hôm nay cho chúng ta thấy sửa lỗi cho nhau đó là một mệnh lệnh, và chúng ta phải thực thi lời Chúa dạy trong cuộc đời mình, và trong tư cách là người được sửa lỗi chúng ta phải biết đón nhận lời sửa lỗi của người khác, để mỗi ngày chúng ta càng hoàn thiện hơn. Amen.
Lm. Thái Nguyên
Sửa lỗi cho nhau
Có một nghịch lý trong các mối tương quan của con người. Khi thấy người mình không ưa sai lỗi, ta dễ chỉ trích và lên án. Nhưng khi thấy người mình yêu thương sai lỗi, nhiều khi ta lại im lặng vì sợ mất lòng. Thế là hoặc ta kết án mà không yêu, hoặc yêu mà không dám nói sự thật. Cả hai thái độ ấy đều không giúp người khác trở nên tốt hơn.
Bài đọc I mời gọi chúng ta đừng vô trách nhiệm trước phần rỗi của anh em; bài đọc II cho biết tình yêu là sự chu toàn mọi lề luật; còn Tin Mừng chỉ cho chúng ta một cách yêu thương rất cụ thể: sửa lỗi cho nhau để cứu lấy người anh em.
1. Sửa lỗi là trách nhiệm của tình yêu
"Nếu người anh em của anh trót phạm tội, thì hãy đi sửa lỗi nó." (c.15) Đức Giêsu không nói là: "Hãy mặc kệ nó", nhưng là: "Hãy đi." Đó là bước chân của người mục tử đi tìm con chiên lạc, là bước chân của người anh em không muốn anh em mình hư mất.
Bài đọc I diễn tả trách nhiệm ấy bằng hình ảnh người lính canh. Người lính canh không gây ra hiểm nguy, nhưng nếu thấy nguy hiểm mà không báo động thì vẫn phải chịu trách nhiệm. Cũng vậy, người Kitô hữu không thể chỉ lo giữ phần rỗi của riêng mình mà quên người khác. Khi thấy một người đang dần xa Chúa, một người trẻ đánh mất đức tin, một gia đình đang rạn nứt, hay một người đang chìm trong tội lỗi, ta không thể vô cảm nghĩ mình không liên can. Tất nhiên, chúng ta không thể thay đổi người khác bằng ý muốn của mình. Nhưng chúng ta có trách nhiệm lên tiếng khi cần, nâng đỡ khi có thể và cầu nguyện không ngừng. Tình yêu đích thực không bao giờ là sự thờ ơ.
2. Sửa lỗi bằng lòng khiêm tốn và bác ái
"Hãy đi sửa lỗi nó, mình anh với nó mà thôi." (c.15) Điều đáng chú ý là Đức Giêsu không chỉ dạy phải sửa lỗi, nhưng còn dạy cách sửa lỗi.
Trước hết là gặp riêng. Không làm mất danh dự người khác, không biến lỗi lầm thành đề tài bàn tán, càng không lợi dụng khuyết điểm của người khác để nâng mình lên. Nếu chưa đạt kết quả, mời thêm một vài người; sau cùng mới đưa ra cộng đoàn. Tất cả các bước ấy đều có chung một mục đích: giúp người anh em trở về, chứ không phải chứng minh mình đúng. Điều này đòi hỏi một trái tim rất khiêm tốn. Bởi lẽ, người dễ thấy lỗi người khác nhất lại thường là người ít nhìn thấy giới hạn của chính mình. Như Léon Tolstoi từng nói: "Mọi người đều nghĩ đến chuyện thay đổi nhân loại, nhưng ít ai nghĩ đến chuyện thay đổi chính mình."
Thật vậy, nhiều khi người khác không đón nhận lời góp ý, không phải vì họ quá cứng lòng, mà vì họ chưa cảm nhận được tình yêu nơi người góp ý. Một lời nói đúng nhưng thiếu yêu thương vẫn có thể làm tổn thương. Trái lại, một lời góp ý chân thành, nhẹ nhàng và đầy cảm thông nhiều khi lại mở được cánh cửa của lòng người. Vì thế, muốn sửa lỗi người khác, trước hết phải để Lời Chúa sửa lỗi chính mình.
3. Sửa lỗi để xây dựng tình hiệp thông
"Ở đâu có hai hoặc ba người họp lại nhân danh Thầy, thì có Thầy ở giữa họ." (c.20) Thoạt nghe, câu Tin Mừng này dường như không liên quan đến việc sửa lỗi. Nhưng thực ra, đây chính là đích điểm của toàn bộ giáo huấn. Đức Giêsu không muốn hình thành một cộng đoàn mà các thành viên luôn dò xét, kết án hay loại trừ nhau. Ngài muốn xây dựng một cộng đoàn biết cùng nhau bước đi trên con đường nên thánh. Vì thế, việc sửa lỗi không nhằm làm cho một người xấu hổ, nhưng nhằm phục hồi sự hiệp thông đã bị tổn thương bởi tội lỗi.
Đó cũng là điều thánh Phaolô nhấn mạnh trong bài đọc II: "Anh em đừng mắc nợ gì ai, ngoài món nợ yêu thương nhau." (Rm 13,8)Ngay cả quyền "cầm buộc và tháo cởi" mà Đức Giêsu trao cho Hội Thánh cũng không nhằm loại trừ ai, nhưng nhằm mở ra con đường hoán cải và hiệp thông. Mọi kỷ luật của Hội Thánh cuối cùng đều phải phục vụ ơn cứu độ. Bởi vậy, Đức Giêsu kết thúc bằng lời hứa về sự hiện diện của Người giữa cộng đoàn đang hiệp nhất trong cầu nguyện. Chỉ khi có Chúa ở giữa, chúng ta mới biết nói đúng lúc, đúng cách và với đúng tâm tình.
Kết
Có lẽ điều đáng sợ nhất không phải là trong cộng đoàn có người sa ngã, nhưng là không còn ai đủ yêu thương để giúp họ đứng dậy. Một cộng đoàn chỉ biết im lặng trước sai lỗi sẽ dần đánh mất tình huynh đệ; nhưng một cộng đoàn chỉ biết kết án cũng sẽ đánh mất Tin Mừng.
Ước gì mỗi người chúng ta biết đón nhận lời góp ý với lòng khiêm tốn, và cũng biết sửa lỗi anh chị em bằng tất cả sự tôn trọng, kiên nhẫn và yêu thương. Bởi lẽ, khi giúp một người trở về với Chúa, chúng ta không chỉ cứu một con người, mà còn góp phần xây dựng một Hội Thánh hiệp nhất, nơi Đức Kitô luôn hiện diện và tiếp tục quy tụ mọi người trong tình yêu của Người.
Cầu nguyện
Lạy Chúa!
Chúa là một nghệ nhân thật tuyệt vời,
muốn làm nên những tuyệt tác đẹp ngời,
là cuộc đời của mỗi người chúng con,
nhưng nếu không uốn nắn và cắt tỉa,
con mãi là cây hoa dại bên đường,
sống tầm thường không tỏa được sắc hương,
Làm người ai cũng muốn mình sống tốt,
sống đơn sơ hiền lành và khiêm nhượng,
sống yêu thương và cho đi cao thượng
sống chân thành và trong sáng hiền lương,
để mỗi ngày con giống Chúa Giê-su
Chấp nhận cắt tỉa sẽ làm con đau đớn;
chấp nhận lỗi lầm khiến con phải đớn đau;
chấp nhận sửa lỗi càng làm con khốn khổ,
nhưng qua đó con thấy mình được triển nở,
vì đã vượt qua những lối sống mê mờ.
Con thấy vui khi mình được sửa lỗi,
vì còn có cơ hội để đổi đời,
làm cho cuộc sống mỗi ngày thêm mới,
thêm an vui và ích lợi cho đời,
và quanh con mọi người được thơ thới.
Xin cho con một tâm hồn thanh thản,
nhìn mọi người với ánh mắt lạc quan,
và luôn sống tình thân giữa cộng đoàn,
dù có những đa đoan và chua chát,
nhưng chỉ cần con biết sống hòa chan,
là tâm con được bình an trong Chúa. Amen.
Lm Trầm Phúc
Hôm nay, chúng ta nghe Chúa Giê-su nói đến đời sống cộng đồng. Chúng ta là cộng đoàn của Chúa. Trong cộng đoàn lẫn lộn người tốt và người xấu. Người tốt phải lưu ý để sửa sai những gì có thể làm cho cộng đoàn ra suy yếu. Nhưng chúng ta phải cẩn thận vì con người bao giờ cũng có tự ái. Chúa Giê-su dạy chúng ta phải chậm rãi. Đầu tiên chỉ một mình với tội nhân. Nếu tội nhân nghe lời anh thì anh đã chinh phục được người anh em. Nhưng nếu tội nhân không nghe anh, lúc ấy, để cho lời nói có sức mạnh để thuyết phục thì nên gọi thêm một hay hai người nữa. Nếu tội nhân không nghe thì mới trình cho Giáo Hội, nếu nó không nghe Giáo Hội thì kể như người ngoại hay người thu thuế.
Đây là xã hội Do thái. Đối với người Do thái, sống cộng đồng gần như quen thuộc. Đối với xã hội hôm nay, vấn đề sửa lỗi cho nhau gần như không thể thực hiện. Có lắm là ở nơi toà giải tội. Cha giải tội có thể khuyên nhủ hối nhân. Vấn đề trở thành riêng tư không ảnh hưởng gì đến cộng đoàn.
Cám ơn Chúa vì nhờ đó nhiều người được ơn ăn năn trở lại. Thánh sử liên kết hai vấn đề khác nhau nhưng nhờ đó, chúng ta thấy việc sám hối là một việc có tính cách Giáo Hội. Giáo Hội có quyền cầm giữ hay tháo gở. Và Giáo Hội tháo gở nhiều hơn là cầm giữ.
Chúa Giê-su còn bảo chúng ta họp nhau cầu nguyện và lời cầu nhiều kẻ hiệp nhau sẽ được Chúa nhậm lời và Chúa hứa sẽ hiện diện giữa hai hay ba người họp nhau. Như thế, chúng ta luôn có Chúa Giê-su ở giữa chúng ta vì chúng ta luôn họp nhau để dâng lễ hoặc cầu nguyện. Đây là một ơn lành quí báu mà chúng ta hãy sử dụng hằng ngày để luôn có Chúa ở giữa chúng ta.
Trong thánh lễ hôm nay, Chúa vẫn hiện diện và chúng ta được ăn lấy Chúa, nuốt Chúa vào trong chúng ta. Còn gì tuyệt vời hơn ? Chúng ta hãy đến với Chúa vì Chúa luôn yêu mến chúng ta. Chớ gì chúng ta luôn là một cộng đoàn luôn có Chúa hiện diện. Đó là nguồn sinh lực duy nhất của chúng ta.
