“CHO ĐẾN BAO GIỜ,
LẠY CHÚA?”
Những lời cầu nguyện của Đức Lêô XIV gửi đến cha xứ Gaza
Đức Giáo hoàng đã gửi một tin nhắn WhatsApp cho cha xứ Giáo xứ Thánh Gia tại Gaza, sau cuộc không kích của Israel ngày 3 tháng 10 khiến nhiều người thiệt mạng, trong đó có hai phụ nữ thuộc cộng đồng Kitô giáo. Khi ngày tưởng niệm cuộc tấn công ngày 7 tháng 10 năm 2023 đang đến gần, cha Gabriel Romanelli nhìn lại tình hình nhân đạo: “Đây là một thảm họa, người dân đã kiệt sức, nhưng chúng tôi không dừng lại; chúng tôi phải tiếp tục tiến về phía trước.”
Cecilia Seppia – Thành Vatican
Mối dây liên kết Tòa Thánh với Gaza được dệt nên bởi tình liên đới, lời cầu nguyện, sự gần gũi cụ thể và, rất thường xuyên, bởi nỗi lo âu sâu sắc cùng niềm đau lớn lao. Đó là một mối dây thiêng liêng và nhân bản càng trở nên bền chặt hơn trong những thời khắc tăm tối nhất, như sau cuộc không kích đẫm máu do Israel tiến hành ngày 3 tháng 10, đánh trúng một tòa nhà dân cư tại khu Rimal, phía tây thành phố Gaza.
Cuộc tấn công xảy ra vào những giờ đầu ngày đã khiến năm thường dân thiệt mạng và nhiều người khác bị thương, một lần nữa làm nổi bật tình cảnh bi thảm của người dân và của cộng đồng Kitô hữu nhỏ bé tại địa phương — một cộng đồng đã kiệt quệ nhưng, bất chấp tất cả, vẫn tiếp tục hiệp nhất và hoạt động cho hòa bình.
Cha Gabriel Romanelli, cha xứ Giáo xứ Thánh Gia, nhà thờ Công giáo duy nhất tại Dải Gaza.
Trong số các nạn nhân của đợt oanh kích mới nhất này có Maysa Khader Ibrahim Abu Daoud và con gái bà là Mary Hafez Michel Najjar. Hai phụ nữ này, có nguồn gốc Chính thống giáo Hy Lạp và là thành viên của cộng đồng Kitô giáo Gaza, vừa mới tìm được một nơi trú ẩn mới và đang cố gắng bắt đầu lại cuộc sống trên một vùng đất mà ngay cả việc hình dung về niềm hy vọng cũng đã trở nên khó khăn giữa những đống đổ nát, rác thải và những trẻ em bị thương tật lang thang trên đường phố.
Cho đến bao giờ, lạy Chúa?
Những lời của Đức Giáo hoàng Lêô XIV, được gửi trực tiếp đến cha Gabriel Romanelli, cha xứ Giáo xứ Thánh Gia tại Gaza, đã trở thành một niềm an ủi.
“Đức Thánh Cha đã gửi cho tôi một tin nhắn ngắn qua WhatsApp, trong đó ngài viết: ‘Chào cha Gabriel. Từ khi hay tin đau buồn về cái chết của Maysa và Mary, tôi cầu xin Thiên Chúa cho họ, cho gia đình họ và cho toàn thể cộng đồng Gaza. Cho đến bao giờ, lạy Chúa? Cảm ơn cha vì sự nâng đỡ dành cho giáo xứ và cho tất cả những người mong muốn được sống trong hòa bình. Xin Thiên Chúa chúc lành cho cha. Tôi thân ái ôm cha.’”
“Việc Đức Giáo hoàng nghĩ đến chúng tôi, cầu nguyện cho chúng tôi và cho tất cả những ai đang hoạt động vì hòa bình thực sự là một niềm an ủi.”
“Như mọi khi, chúng tôi xúc động trước sự gần gũi của Đức Thánh Cha, nhưng đồng thời cũng trước sự nhạy bén mục vụ của ngài: cầu nguyện cho họ, cho các nạn nhân, gọi tên họ, cầu nguyện cho các gia đình và cho toàn thể cộng đồng. Chúng tôi vẫn còn bàng hoàng trước những gì đã xảy ra với cái chết của Maysa, Mary và những người khác sau đó; tất cả họ đều là thường dân đang ngủ trong nhà mình.”
“Chúng ta đừng quên rằng cộng đồng Kitô giáo cũng đã mất mát rất nhiều người. Vì thế, cuộc tấn công này khiến chúng tôi nhớ lại những thời khắc tồi tệ nhất của chiến tranh; nó làm trái tim chúng tôi tan vỡ, ngay cả khi lệnh ngừng bắn đã có hiệu lực được một năm. Người dân đã kiệt sức — và chính Đức Giáo hoàng cũng nói trong sứ điệp của ngài: ‘Cho đến bao giờ, lạy Chúa!’”
Đây cũng là một đòn nặng nề đối với toàn thể cộng đồng Kitô giáo cũng như xã hội dân sự Gaza, bởi không thể quên rằng cộng đồng Kitô giáo cũng đã mất rất nhiều người. 62 Kitô hữu đã thiệt mạng trong chiến tranh, trong đó 25 người bị giết bởi các cuộc oanh kích. Cuộc tấn công này vì thế gợi lại những thời khắc tồi tệ nhất của chiến tranh và làm tan nát lòng người, trong khi lệnh ngừng bắn đã có hiệu lực được một năm. Người dân đã kiệt sức — và chính Đức Giáo hoàng nói trong sứ điệp của ngài: “Cho đến bao giờ, lạy Chúa!”
Gaza đang “tan nát”, tình hình ngày càng tồi tệ
Đó là một tiếng kêu, một lời kêu gọi mang tính phổ quát nhằm chấm dứt làn sóng tàn phá đã giày xéo Dải Gaza trong nhiều năm. Cùng với những lời của Đức Thánh Cha là tiếng nói của Đức Hồng y Pierbattista Pizzaballa, Thượng phụ Latinh Giêrusalem. Thay mặt hàng giáo sĩ và toàn thể giáo phận, Đức Hồng y bày tỏ lời chia buồn chân thành nhất, đồng thời lên án sự mất mát bi thảm của những sinh mạng vô tội.
Đức Tổng Giám mục Alexios, Đại diện Thượng phụ Chính thống Hy Lạp, cũng tưởng niệm Maysa và Mary trong thánh lễ an táng trọng thể được cử hành ngay thứ Bảy ấy, chỉ vài giờ sau vụ thảm sát, tại nhà thờ Thánh Porphyrius ở Gaza, tiền đồn của một cộng đồng có lịch sử hàng ngàn năm nhưng nay đã bị thu hẹp đến mức cùng cực.
Trong khi đó, tình hình tại chỗ vẫn hết sức bi thảm. Những thông tin mới nhất cho thấy thành phố Gaza đã hoàn toàn kiệt quệ, trong khi các cuộc không kích vẫn tiếp tục nhắm vào những khu vực đông dân cư. Theo các nguồn tin y tế từ bệnh viện Al Shifa, những người bị thương trong cuộc oanh kích ngày 3 tháng 10 đang ở trong tình trạng nguy kịch.
“Nếu chúng tôi, với tư cách là một giáo xứ, như một ốc đảo thiêng liêng và nhân bản dành cho những người đang đau khổ, mà dừng lại và không đóng góp cho hòa bình và công lý, thì thực sự mọi sự sẽ chấm hết! Vì thế, chúng tôi phải tiếp tục tiến bước bằng lời cầu nguyện, bằng các hoạt động thiêng liêng, nhưng cũng bằng công việc tông đồ và các hoạt động khác của giáo xứ, chứ không chỉ những hoạt động cứu trợ, bất chấp những ngày tràn đầy đau thương như thứ Bảy vừa qua, ngày 3 tháng 10.”
Trong khi ngoại giao quốc tế vẫn gặp khó khăn trong việc đạt được một thỏa thuận, Giáo hội địa phương — dưới sự hướng dẫn tại chỗ của cha Romanelli cùng các nữ tu Dòng Thừa sai Bác ái — vẫn tiếp tục là thành trì cuối cùng của hy vọng và trợ giúp nhân đạo cho hàng trăm người phải di dời, những người không còn nơi an toàn để trú ngụ.
“Chúng tôi không dừng lại. Cuộc chiến khủng khiếp này đã cướp đi biết bao con người, biết bao sinh mạng. Gaza đang rách nát, bị ‘xé vụn’, như thể một cơn sóng thần khổng lồ đã quét sạch mọi thứ.”
“Nếu chúng tôi, với tư cách là một giáo xứ, như một ốc đảo thiêng liêng và nhân bản dành cho những người đang đau khổ, mà dừng lại và không đóng góp cho hòa bình và công lý, thì mọi sự thực sự sẽ kết thúc. Vì vậy, chúng tôi phải tiếp tục tiến về phía trước bằng lời cầu nguyện, các hoạt động thiêng liêng, công việc tông đồ và các hoạt động khác của giáo xứ, không chỉ những việc cứu trợ, bất chấp những ngày ngập tràn đau thương như thứ Bảy, ngày 3 tháng 10.”
Ngày 7 tháng 10: cầu nguyện bằng Kinh Mân Côi
Trong khi đó, ngày định mệnh và bi thảm 7 tháng 10 năm 2023 đang đến gần. Cha Gabriel Romanelli xác nhận rằng cả hai dân tộc Israel và Palestine vẫn đang sống trong chấn thương này:
“Mỗi ngày chiến tranh kéo dài thêm là một ngày đen tối làm cho tình hình trở nên tồi tệ hơn. Đúng là từ tháng 10 năm 2025, các cuộc oanh kích dữ dội đã chấm dứt, nhưng điều đó không có nghĩa là tình hình đã trở nên tốt đẹp.”
“Tình hình cực kỳ nghiêm trọng; ngay cả các tổ chức phi chính phủ phân phát thực phẩm cũng nói rằng họ phải ngừng lại vì không còn đủ lương thực. Viện trợ nhân đạo hiện có đến, nhưng hoàn toàn không đủ. Người dân không chỉ cần nước, thực phẩm và thuốc men — dĩ nhiên đó là những nhu cầu thiết yếu nhất. Họ còn cần tự do, cần hòa bình, cần các cuộc oanh kích chấm dứt và cần có khả năng nhìn thấy một chân trời phía trước.”
“Chúng tôi hy vọng ký ức khủng khiếp này, trái lại, sẽ trở thành một khởi đầu mới cho chúng tôi, những người sẽ mừng lễ Đức Trinh Nữ Maria Mân Côi, Đức Mẹ Hòa Bình. Chúng tôi sẽ tổ chức một ngày cầu nguyện bằng Kinh Mân Côi, kết thúc bằng Thánh lễ, cùng với một cuộc rước mang tính biểu tượng để cầu xin chiến tranh chấm dứt, cầu xin công lý và hòa bình giữa Palestine và Israel.”
Những lo âu về mùa đông
Khi mùa lạnh sắp đến, mối lo ngại trước hết tập trung vào khả năng sinh tồn của thường dân. Cha xứ Gaza nói:
“Mưa sẽ gây ra một vấn đề khổng lồ cho tất cả những người đang sống dưới những chiếc lều.”
Phần lớn dân số, khoảng 2,3 triệu người, đang sống trong những điều kiện cực kỳ tồi tệ. Thậm chí từ “lều” cũng không thật thích hợp; nó dễ khiến người ta nghĩ đến những chiếc lều trong một trại học sinh, trong khi ở đây thực tế chỉ là những tấm bạt tạm bợ trải trên nền đất cát, hòa lẫn với nước thải.
“Đây là một thảm họa! Dĩ nhiên người dân cần thực phẩm, nhưng họ cũng cần vật liệu để tái thiết và sửa chữa.”
“Mùa đông này sẽ tồi tệ hơn những mùa đông trước, bởi trong tình trạng khẩn cấp, nếu không hành động ngay lập tức, thì mỗi ngày sau sẽ tệ hơn ngày trước. Vì thế, chúng tôi hy vọng cộng đồng quốc tế và tất cả các nguyên thủ quốc gia có thể thuyết phục những người có trách nhiệm thực hiện các biện pháp cụ thể để chấm dứt cuộc chiến này.”
Các cuộc bầu cử lập pháp
Một bước ngoặt — hoặc một phép thử quyết định đối với tương lai chính trị của toàn khu vực — có thể sắp diễn ra, bởi cả người Israel lẫn người Palestine đều được kêu gọi đi bỏ phiếu trước cuối tháng 11. Khi được hỏi về bước ngoặt chính trị quan trọng này, Đức Hồng y Pierbattista Pizzaballa…
Chuyển ngữ tiếng Việt: LM FX Nguyễn Văn Thượng.