17/02/2017
745
Suy niệm Chúa Nhật 7 Thường Niên A_ Lm Giuse Minh

















 

CHÚA NHẬT VII THƯỜNG NIÊN – NĂM A

Lv 19,1-2.17-18; 1Cr 3,16-23; Mt 5,38-48

Hãy yêu kẻ thù và ơn gọi nên Thánh

“Anh em hãy nên hoàn thiện như cha anh em trên trời là Đấng hoàn thiện”

 

I. Bối cảnh Tin Mừng

Bài Tin Mừng hôm nay là một phần của bài giảng trên núi. Trong bài giảng này Đức Giêsu giới thiệu Người là Đấng cứu độ đến trần gian để kiện toàn luật Môsê. Và Ngài đòi các môn đệ phải ăn ở công chính hơn các Kinh sư và người Pharisêu thì mới được vào Nước Trời (Mt 5,20). Còn đoạn Tin Mừng hôm nay nói về các Kinh sư giải thích luật Môsê nhưng chưa dạy đúng mức. Còn Ngài thì dạy: đừng giận ghét (5,21-26), đừng ngoại tình (5,27-30), đừng ly dị (5,31-32), đừng thề thốt (5,33-37), chớ trả thù (5,38-42) nhưng phải yêu thương kẻ thù. Bài Tin Mừng hôm nay nói về điểm cuối cùng này, đó là “chẳng những không được trả thù, mà còn phải yêu người thù nữa”.

II. Không được báo thù, mà còn phải yêu kẻ thù

1. Chớ trả thù

Chúa Giêsu tiếp tục bàn đến luật trả thù.

Cựu Ước hạn chế sự trả thù đúng với mức thiệt hại người ta gây ra cho mình: “Mắt đền mắt, răng đền răng”. Một điều luật như thế là một bước tiến, là một tiến bộ của loài người. Tuy nhiên, bước tiến như vậy cũng chưa đủ.

Chúa Giêsu dạy đừng lấy oán báo oán khi chính mình bị xúc phạm.

Luật trả thù không những có trong những bộ luật lâu đời được ghi chép thành văn như trong bộ luật của vua xứ Babylon năm 1750 TCN, và trong bộ ngũ kinh của kinh Thánh, mà còn nằm trong tâm hồn con người mọi thời. Chúa Giêsu muốn nhắc cho các môn đệ, ngày xưa cũng như nay, là cần phải sẵn sàng dập tắt ngay nơi bản thân mầm mống của bạo động: “đừng chống cự người ác”. Ở đây Chúa Giêsu không cấm chống lại những bất công (x.Ga 18,22 tt), càng không cấm bài trừ sự dữ, sự xấu ở trần gian. Ngài chỉ nhấn mạnh đến lý tưởng mà người môn đệ phải đeo đuổi đó là hiền hoà tha thứ. Khi có người anh em xúc phạm đến mình, tinh thần đó được hiện rõ trong các hình ảnh có vẻ nghịch lý như giơ má, nhượng áo: “ai vả má bên phải, thì hãy giơ cả má bên trái; ai muốn lấy áo trong, thì hãy cho nó cả áo ngoài”. Như vậy Chúa Giêsu dạy chúng ta không trả đũa, không báo thù: “Ăn miếng trả miếng” theo thói người xưa nay, theo thói: “Oan oan tương báo”, nghĩa là hại người, người oán; bị oán con cháu trả cho.

Khuynh hướng tự nhiên của con người là luôn muốn trả đủa, và trả đũa thì thường nặng hơn mức người ta gây ra cho mình: “Hòn đất ném đi, hòn chì ném lại”. Người môn đệ Chúa Giêsu phải thực hiện lời dạy của Ngài “Lấy ân báo oán và dĩ hoà vi quí” để trở nên hoàn thiện như cha trên Trời.

2. Yêu thương kẻ thù

Tiếp theo Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu dạy môn đệ cách đối xử với kẻ thù ghét mình. Bởi vì, theo khuynh hướng tự nhiên ai cũng thù ghét kẻ thù ghét mình.

Trong Kinh Thánh Cựu Ước không có khoản luật nào dạy phải ghét kẻ thù, cũng như phải yêu thương kẻ thù.

Chúa Giêsu khi Ngài nói: “Anh em đã nghe luật dạy rằng, hãy yêu đồng loại và hãy ghét kẻ thù, còn Thầy, Thầy bảo anh em: Hãy yêu kẻ thù và cầu nguyện cho những kẻ ngược đãi anh em”. Có lẽ đây là kiểu nói Aram của Chúa Giêsu, có nghĩa là không phải yêu kẻ thù như yêu bạn (so sánh Lc 14,26 với Mt 10,37). Từ nay người môn đệ của Đức Giêsu phải biết tha thứ và yêu thương hơn hẳn môn đệ của nhóm Kinh sư và Pharisêu về đạo đức. Bởi vì sự công chính mới đòi hỏi phải như thế (x. Mt 5,20).

Hơn nữa mẫu người môn đệ của Đức Giêsu phải theo là Thiên Chúa, Cha chung của mọi người, Đấng hằng thi ân cho tất cả: “Vì Người cho mặt trời mọc lên soi sáng kẻ xấu cũng như người tốt, và cho mưa xuống trên người công chính cũng như kẻ bất chính” (Mt 5,45). Thì người môn đệ của Đức Giêsu cũng phải yêu thương mọi người không trừ một ai, dù khác nhau về mầu da giai cấp.

III. Đâu là bài học người tín hữu phải thực hành

Người tín hữu ý thức mình thuộc về Thiên Chúa, và có bổn phận đáp lại lời mời gọi nên Thánh như Thiên Chúa là Đấng Thánh “các ngươi phải Thánh Thiện, vì Ta, Đức Chúa, Chúa các ngươi thờ, Ta là Đấng Thánh… Ngươi không được để lòng ghét người anh em… Ngươi không được trả thù, ngươi phải yêu đồng loại như chính mình” (Lv 19,17-18).

Còn qua Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu đã mặc khải sứ điệp trọn hảo, bẻ gãy những giới hạn tự nhiên khi Chúa nói: “Còn Thầy, Thầy bảo anh em: hãy yêu kẻ thù và cầu nguyện cho những kẻ ngược đãi anh em”. Chúng ta chú ý đến hai chi tiết trong lời dạy của Chúa.

Thứ nhất không còn ai bị loại ra khỏi tình yêu thương của người môn đệ Chúa, và sự phân chia con người làm hai loại: thân hữu và thù địch không còn nữa.

Thứ hai tình yêu thương đó được thể hiện bằng những hành động cụ thể, và quan trọng nhất là thi ân và cầu nguyện cho những kẻ không tự nhiên được chúng ta yêu thương, và đây không còn tình yêu thương theo tình cảm, mà là tình yêu thương thực sự hướng đến lợi ích của tha nhân.

Tuy nhiên, có người cho rằng “không báo thù” là thái độ của kẻ yếu hèn, nhu nhược; nhưng thực ra đó chính là thái độ của kẻ mạnh. Bởi vì, chỉ người nào rất mạnh mới chế ngự được khuynh hướng trả đũa vốn nằm sẵn trong lòng mình. Người đó còn mạnh về tình thương nữa, vì chỉ có một tình thương rất mạnh mới vẫn tiếp tục yêu thương và không trả đũa kẻ đã xúc phạm đến mình. Đây là hình thức cao cả của tình yêu Kitô giáo: yêu thương một cách nhưng không, không đòi hỏi điều gì, cũng không chờ đợi điều gì, như Chúa Giêsu đã nêu gương từ trên thập giá khi Ngài cầu nguyện: “Lạy Cha, xin tha cho chúng vì chúng không biết việc chúng làm”. Chúa Giêsu đã yêu thương và tha thứ đến cùng và Ngài dạy chúng ta sống theo gương Ngài, nếu chúng ta muốn trở nên môn đệ đích thực của Ngài.

Khi lưu giữ lòng yêu thương đối với tha nhân là chu toàn lề luật, mà mục đích của lề luật là giúp người ta nên hoàn thiện. Muốn nên hoàn thiện phải có khuôn mẫu. Khuôn mẫu này chỉ Thiên Chúa mới đầy đủ sung mãn. Bởi đó, Chúa Giêsu đã dạy: “Anh em hãy nên hoàn thiện như Cha anh em trên trời là Đấng hoàn thiện” (Mt 5,48). Đặc điểm của sự hoàn thiện này là tình yêu không giới hạn, một tình yêu cho không, một tình yêu không biên giới. Nó giúp ta yêu thương mọi người. Đã yêu thương mọi người thì phải kể cả kẻ thù. Chính vì lý do đó, Tin Mừng hôm nay dạy ta yêu cả kẻ thù, kẻ chống đối và có ác cảm với chúng ta.

Chúng ta hãy cầu xin bằng chính lời kinh hòa bình của Thánh Phanxicô Assisiô. Lạy Chúa xin hãy dùng con như khí cụ bình an của Chúa, để con đem yêu thương vào nơi oán thù đem tha thứ vào nơi lăng nhục, đem an hòa vào nơi tranh chấp, đem chân lý vào chốn lỗi lầm. Amen

Lm. Giuse Phạm Thanh Minh

Gp. Mỹ Tho