14/07/2017
412
Suy niệm Chúa Nhật 15 Thường Niên năm A_Lm Giuse Minh




















CHÚA NHẬT XV THƯỜNG NIÊN A

Is 55,10-11; Rm 8, 18-23; Mt 13,1-23

Dụ Ngôn Người Gieo Giống

I. Giới thiệu Những Dụ Ngôn Về Nước Trời

Đặt trong sơ đồ chung của Matthêu: Những câu chuyện trong chương 13 này quen gọi là những: “Dụ Ngôn Ven Biển Hồ Về Nước Trời”. Matthêu gom lại tất cả 7 dụ ngôn, qua đó, Đức Giêsu dạy người ta hiểu về Nước Trời.

Trước những lời Chúa Giêsu giải thích về Nước Trời bằng hình thức dụ ngôn, thính giả phải chọn lựa dứt khoát: hoặc nghe rồi đem ra thực hành để được gia nhập Nước Trời, hoặc chỉ nghe suông rồi bỏ qua, và do đó không được vào Nước Trời.

Thánh Matthêu đã gom trong chương này 7 dụ ngôn:

- Dụ ngôn người gieo giống.

- Dụ ngôn cỏ lùng.

- Dụ ngôn hạt cải.

- Dụ ngôn men trong bột.

- Dụ ngôn kho báu.

- Dụ ngôn ngọc quí.

- Dụ ngôn chiếc lưới.

Bảy dụ ngôn này đúng là những dụ ngôn về Nước Trời. Ở đây, Chúa Giêsu muốn nhấn mạnh một số đặc tính của Vương quốc này. Đó là bản chất của Nước Thiên Chúa; cách Nước lớn lên, giá trị khôn lường của Nước Thiên Chúa, và cách Nước Thiên Chúa phát triển.

Lớn lên ở thôn quê, Chúa Giêsu đã thường xuyên được chứng kiến cảnh gieo trồng của người nông dân, nên Ngài đã mượn những hình ảnh của sinh hoạt thôn dã ấy để nói về Nước Trời. Một trong những dụ ngôn đầu tiên là dụ ngôn: “Người Gieo Giống”.

Vậy trước hết chúng ta phải hiểu ý nghĩa của dụ ngôn Người Gieo Giống. Sau đó, chúng ta tìm hiểu, qua dụ ngôn ấy Chúa Giêsu muốn truyền tải sứ điệp gì đến người Kitô hữu chúng ta.

1. Ý nghĩa dụ ngôn Người Gieo Giống

Chúa Giêsu đã dùng việc gieo giống tức là một sinh hoạt rất bình thường và gần gũi trong nông nghiệp để trình bày giáo lý của Ngài. Nhân vật chính trong dụ ngôn là “Người gieo giống”. Ông đã vào “sân khấu” một mình. Ông là người rất hào phóng, gieo hạt khắp nơi, kể cả những nơi mà hy vọng nảy mầm không bao nhiêu, là hình ảnh Thiên Chúa rất quảng đại trong việc ban Lời Ngài cho chúng ta. Dụ ngôn nhấn mạnh đến hiệu năng của Lời Chúa. Việc Chúa làm sẵn có một tiềm lực đem lại hiệu quả gấp trăm. Nếu hiệu quả không có, hay không được như thế thì đó không phải là tại ơn Chúa, nhưng là tùy thuộc vào cách chúng ta đón nhận Lời Chúa và thực hành Lời Chúa.

Như thế, sự sinh hoa kết quả của hạt giống là tùy tâm hồn đón nhận và thực hành Lời Chúa. Hạt giống nào cũng là hạt giống, nhưng đất thì có đến bốn loại khác nhau: có đến ba loại đất xấu, mà chỉ có một loại đất tốt. Đất xấu thứ nhất là vệ đường. Nghe vậy chắc có người thắc mắc phàn nàn “Người gieo giống này thật dở dang, tại sao lại gieo trên bờ?” Nhưng thực ra ông không dở dang đâu. Bởi vì, ở Palestina, lối gieo giống không như ở Việt Nam. Ở xứ chúng ta, ruộng ra ruộng, bờ ra bờ. Ở Palestina, sỏi, sạn, ruộng, bờ cũng gần như nhau. Người gieo giống cứ gieo lên, gieo mười chỉ trông được năm, được sáu, có hạt được rơi vào bụi gai, hạt rơi trên sỏi đá, hạt lại rơi trên đường. Hạt rơi trên đường thì chim trời lượm hết.

Tuy nhiên, kết quả như không mong muốn không được làm cho người môn đệ rơi vào tình trạng không còn tiếp tục rao giảng Lời Chúa nữa.

           2. Lý do khiến Chúa Giêsu nói bằng dụ ngôn

Đoạn Tin Mừng hôm nay gây không ít thắc mắc cho người đọc vì nó khiến cho người ta nghĩ rằng Chúa Giêsu cố ý dùng dụ ngôn khó hiểu để người ta không hiểu được và không được cứu rỗi.

Thực ra ở đây Chúa Giêsu trích một câu của ngôn sứ Isaia, mà Isaia nói đến một thực tế (chứ không phải ý muốn của Thiên Chúa) là sự cứng lòng của dân, đến nỗi dù họ có tai có mắt mà cũng như điếc như mù, cho nên họ nghe và xem cái gì cũng vô ích, một số người thời Chúa Giêsu cũng thế.

Các môn đệ hỏi Chúa Giêsu “Sao Thầy dùng dụ ngôn mà nói với họ”: Dụ ngôn là những câu chuyện đặt ra, dựa theo phong tục và nếp sống trong xã hội, với mục đích trình bày một giáo lý nào đó trong lãnh vực siêu nhiên. Giữa hình ảnh tự nhiên và giáo lý siêu nhiên có một điểm nào đó giống nhau, người đọc phải tìm cho ra, mới nắm được ý nghĩa khách quan của dụ ngôn. Vậy dụ ngôn là một cách hé mở mầu nhiệm và khơi lên trong lòng thính giả niềm mong ước tìm hiểu thêm, nhưng dụ ngôn không trình bày hết mầu nhiệm. Cho nên với những người có thiện chí biết tìm hiểu thì dụ ngôn khai mở con đường dẫn tới mặc khải trọn vẹn, còn với những kẻ thiếu thiện chí thì mầu nhiệm vẫn được bảo toàn (x.Mt 7,6), mà đồng thời trở nên cơ hội làm cho họ ra chai lì hơn. Sự khác biệt không phải tại Chúa. Người giảng dụ ngôn cho mọi người, nhưng tại những người nghe: một bên đi theo sự gợi ý của dụ ngôn một bên không.

Trong rao giảng, Chúa Giêsu thường dùng dụ ngôn để nói về Nước Trời, một thực tại không thể diễn tả được bằng ngôn ngữ loài người, và nếu diễn tả được thì con người cũng không thể hiểu nỗi vì nó vượt khỏi thế giới khả giác này, hay nói như Thánh Phaolô, đó là thực tại mà mắt con người chưa từng thấy, tai chưa từng nghe, lòng người chưa từng cảm nghiệm được. Thực tại ấy không thể thu hẹp trong một vài câu định nghĩa, mà phải diễn tả bằng dụ ngôn, vì cách diễn tả này không giới hạn nhưng tạo thuận lợi cho việc tìm hiểu sâu xa hơn

Trong Tin Mừng hôm nay Chúa Giêsu đã nói với các môn đệ: “Về phần các con đã được ơn hiểu biết các mầu nhiệm Nước Trời, còn họ thì không, ai đã có thì được cho thêm… còn ai không có, thì ngay cái đang có cũng sẽ bị lấy mất”. Nói khác đi, các môn đệ đã được chấp nhận vào cộng đoàn của những người tin vào Chúa Giêsu, vì thế các ông có thể hiểu được mầu nhiệm Nước Trời. Còn những kẻ ở bên ngoài, nhất là những kẻ vì kiêu hãnh, vì khép kín, vì định kiến như các luật sĩ và biệt phái thì khi nhìn vào các mầu nhiệm họ chỉ thấy khó hiểu và bí ẩn. Chính cách trả lời của Chúa Giêsu là tiêu chuẩn để biết được ai là người thuộc về Chúa và ai là người ngoài cuộc. “Nếu Thầy dùng dụ ngôn mà nói với họ, là vì họ nhìn mà không thấy, lắng tai mà không nghe, còn các con, mắt các con thật có phúc vì được thấy, tai các con có phúc vì được nghe”.

Lời trích sách ngôn sứ Isaia trên cho thấy rằng tình trạng Israel thời Chúa Giêsu cũng giống như thời ngôn sứ Isaia. Cũng như sứ vụ của Isaia, lời giảng của Chúa Giêsu đã nên dịp cho Israel cứng lòng và đổ vỡ.

Hôm nay Chúa Giêsu khuyến khích chúng ta: “ai có tai thì hãy nghe”, nghĩa là ai cũng có khả năng hiểu dụ ngôn, nhưng điều quan trọng là dùng khả năng đó để thực hiện điều mình đã nghe. Càng thực hiện thì càng hiểu Nước Trời hơn, càng sống lời Chúa thì càng hiểu Lời Chúa hơn.

3. Giải thích dụ ngôn người gieo giống

- Chúa Giêsu giải thích dụ ngôn người gieo giống cho các môn đệ.

- Chúa Giêsu giải thích ý nghĩa  của những loại đất:

Các loại đất là những người nghe lời giảng .

* Có người hời hợt (đất vệ đường)

* Có người thành tâm không kiên vững (đất lẫn sỏi đá)

* Có người cũng thành tâm nhưng đồng thời lo lắng nhiều việc khác (đất bị gai che phủ)

* Có người nghe và cố gắng thi hành (đất tốt)

Sự gieo trồng nào cũng mang niềm hy vọng. Chúa Giêsu đọc được tinh thần lạc quan ấy của nhà nông. Cho nên Ngài đã mượn hình ảnh gieo trồng để nói lên mầu nhiệm Nước Trời.

Đất đai có tươi tốt hay khô cằn, thiên nhiên có ngược đãi hay thuận lợi, mùa gặt tươi tốt vẫn luôn là niềm hy vọng của kẻ gieo trồng.

Chúa Giêsu dường như muốn gieo chính niềm lạc quan ấy vào tâm hồn các môn đệ khi đưa ra dụ ngôn người gieo giống: có hạt rơi bên vệ đường, có hạt rơi trên đá sỏi, có hạt rơi vào bụi gai, nhưng kết quả của mùa gặt vẫn khả quan.

Người môn đệ của Chúa Giêsu luôn tiếp tục gieo vãi hạt giống lời Chúa, họ luôn được mời gọi đặt trọn niềm tin vào Chúa và kiên trì, dù thành công hay thất bại. Trong thư thứ I Corintô, thánh Phaolô đã diễn tả đúng tinh thần lạc quan và kiên trì của người gieo giống: “Tôi trồng, Apollô tưới, nhưng Thiên Chúa cho mọc lên”.

Mặc dù vệ đường, sỏi đá, bụi gai vẫn tiếp tục cản trở công việc gieo trồng, nhưng người nông dân của Nước Trời không vì thế mà bỏ cuộc khi gieo có hạt rơi ven đường tượng trưng là kẻ lơ đễnh, lãnh đạm về đường thiêng liêng: họ nghe lời Chúa như vịt nghe sấm, vào tai nọ ra tai kia. Hạt giống gieo vào đá sỏi, đó là những kẻ nông nổi, bồng bột nhất thời, khi mới nghe lời Chúa thì nhiệt thành muốn thi hành, vì không kiên trì nên khi gặp một số khó khăn thì chán nản bỏ cuộc. Lòng mến Chúa của họ dễ tan biến như sương buổi sáng như nắng về chiều. Hạt rơi vào bụi gai là những tâm hồn bị chia sẻ trăm đường như gai góc, cỏ rả chiếm đoạt, các thứ đam mê chi phối. Lời Chúa có mọc lên được thì cũng bị các thứ kia chèn ép, rồi chết nghẹt không sống nổi. Đất tốt là tín hữu nhiệt thành, chăm chỉ nghe giảng, ra sức tìm hiểu, thành tâm thực hành thì tất nhiên sinh hoa kết quả, và làm ra, kẻ được gấp trăm, kẻ được 60, kẻ được 30. (Mt 13,23).

II. Qua Dụ Ngôn Chúa muốn nói gì với chúng ta ?

Nước Trời đã đến giữa dân gian. Đó là hạt giống từ trời gieo vào lòng đất (Dcr 6,12-13). Nhưng không phải gieo giống là sẽ sinh hoa kết quả. Cũng vậy, không phải hễ Đức Giêsu giảng dạy hoặc các Tông đồ loan báo Tin Mừng, là mọi người đều hưởng ứng. Những người được Chúa Giêsu chữa bệnh, những kẻ được ăn bánh Người đã hoá ra nhiều, nhưng lại “sợ người Do Thái”, như Thánh Gioan đã nói. Rồi anh chàng kia không theo Chúa bởi lẽ anh giàu. Dân chúng ăn bánh, nghe Chúa giảng dạy, nhưng chỉ có mười hai người ở lại với Thầy. Mà cũng chẳng đủ mười hai, vì Giuđa ôm túi tiền đi mất... Không những chúng ta nghe mà còn phải hiểu, tìm hiểu, đón nhận, can đảm vâng giữ, dù phải gặp gian nan thử thách và đặt Lời Chúa trên tất cả sự đời, dù đó là bạc, là tiền.

Vậy, xưa nay, chúng ta đã có thái độ nào khi nghe đọc Thánh Vịnh, khi học hỏi giáo lý, khi nghe Lời Chúa trong Thánh Lễ? Chúng ta hãy nhìn vào đời sống các Thánh Tông đồ, các Thánh Tử đạo, những thế hệ đầu tiên sau đó và gần gũi với chúng ta hơn, các thánh Tử đạo Việt Nam. Lời Chúa vừa gieo vào lòng, đức tin đã bén rễ, nghĩa là các ngài đã giữ vững niềm tin, dù phải chết với Chúa, dù chưa được học giáo lý đầy đủ, dù chưa có những bản kinh Thánh lễ hay Phụng vụ như chúng ta ngày nay.

Kết Luận:

Ước gì Lời Chúa hôm nay đem lại niềm tin  và lạc quan hy vọng cho chúng con, xin Lời Chúa củng cố chúng con trong niềm xác tín rằng những gì chúng con gieo trong đau thương và nước mắt sẽ được trổ bông chín vàng trong mùa gặt của Ngài. Amen.

Lm. Giuse Phạm Thanh Minh

Gp. Mỹ Tho